Oι επιπτώσεις του εμπαιγμού · παρά τις περί του αντιθέτου εντυπώσεις · είναι βαρύτερες για τον εμπαίζοντα, παρά για τον εμπαιζόμενο. Όπερ σημαίνει ότι χαμένη · μεσοπρόθεσμα · από τον εμπαιγμό τον οποίο επιχείρησε η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΧΩΔΕ σε βάρος των μηχανικών και του ΤΕΕ, με αφορμή το σχέδιο νόμου για την έκδοση των αδειών δόμησης, θα βγει η ίδια και το κοινωνικό σύνολο.
Καθ’ όσον, το ΤΕΕ · ως ώφειλε και όπως προβλέπεται εκ του ρόλου του · προσήλθε με αίσθημα ευθύνης στο διάλογο στον οποίο κάλεσε η υπουργός ΠΕΧΩΔΕ, πλην, όμως, εκείνη, εμπράκτως, απέδειξε ότι, προσχηματικώς και μόνο, έκανε λόγο για κοινή επιτροπή, κοινές απόψεις και κοινή διαμόρφωση του σχεδίου νόμου, πριν αυτό εισαχθεί στη Βουλή προς συζήτηση-επικύρωση.
O «διάλογος» με τους υπηρεσιακούς παράγοντες και τους συμβούλους του υπουργείου κατέδειξε και την ορθότητα των παρατηρήσεων, αλλά και την πειστικότητα των προτάσεων του ΤΕΕ. Αλλά αυτό ουδεμία σημασία είχε, όπως και αποδείχθηκε. Oι επιλογές ήσαν προαποφασισμένες, διαπνεόμενες από καθεστωτική αντίληψη, ζήτημα χρόνου ήταν η προώθησή τους για την απόκτηση του περιβλήματος της κοινοβουλευτικής νομιμότητας.
Για να επανέλθουμε, μετά πάροδο 36 ετών, στο ίδιο (απλώς «μεταγλωττισμένο») κείμενο, το οποίο, μεταξύ άλλων, ανέφερε: «Έχοντες υπ’ όψιν: ................................................................................................................................... 3) Την ανάγκην της ταχείας εκδόσεως των οικοδομικών αδειών ............................. Α.1) Από της ισχύος της παρούσης αι οικοδομικαί άδειαι θα εκδίδωνται τη αποκλειστική ευθύνη των αναλαμβανόντων την μελέτην και την επίβλεψιν ιδιωτών Μηχανικών, ως και του ιδιοκτήτου...» 1
Με μόνη διαφορά ότι τότε είχαν καταλυθεί οι δημοκρατικές διαδικασίες και η Βουλή δεν λειτουργούσε... * Για το θέμα που αποτέλεσε αφορμή για το συγκεκριμένο άρθρο, διάβαζε στη σελίδα 18 1 Απόφαση · 39941/2287/21.10.1967 · του τότε υπουργού Δημοσίων Έργων Π. Τσαρούχη
ΘΕΜΑ
Παραμένει ως αίτημαο ενιαίος εθνικός σχεδιασμός
ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡOΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΥΔΑΤΩΝ
Η απαίτηση εναρμόνισης της ελληνικής νομοθεσίας με την κοινοτική Oδηγία 2000/60, στάθηκε αφορμή για έρθει στη Βουλή, τον περασμένο μήνα, το νομοσχέδιο για την «Προστασία και διαχείριση των υδατικών πόρων». Ένα νομοσχέδιο, το οποίο πέρα από τη διοικητική ένταξη της Κεντρικής Υπηρεσίας Υδάτων στο ΥΠΕΧΩΔΕ και · ουσιαστικά · επανασύσταση των αντίστοιχων υπηρεσιών ανά Περιφέρεια (άρα και διατήρησης της πολυαρχίας), τίποτα καινούργιο και κυρίως ριζοσπαστικό δεν έφερε. Το αίτημα του ενιαίου εθνικού σχεδιασμού για την προστασία και διαχείριση των υδάτων στη χώρα μας παραμένει στο ακέραιο. Όπως παραμένουν ισχυρές και πάντα επίκαιρες οι θέσεις του ΤΕΕ γι’ αυτό το μείζον θέμα, με τις σημαντικές επιπτώσεις σε περιβαλλοντικά, αναπτυξιακά και κοινωνικά ζητήματα. Σταθερή άποψη του ΤΕΕ παραμένει ότι η διαχείριση των υδατικών πόρων απαιτεί σύνθετη διεπιστημονική προσέγγιση. Γι’ αυτό · με αφορμή και το σχέδιο νόμου του ΥΠΕΧΩΔΕ · η Διοικούσα Επιτροπή του ΤΕΕ, συγκρότησε ομάδα ειδικών επιστημόνων, η οποία, σε συνεργασία με τη Μόνιμη Επιτροπή Oικολογίας και Περιβάλλοντος, μελέτησε και επεξεργάστηκε τις νέες διατάξεις, ταυτόχρονα, όμως, επικαιροποίησε τις θέσεις του ΤΕΕ, υπό το πρίσμα και της Κοινοτικής Oδηγίας. Το νομοσχέδιο, τελικά, ψηφίστηκε κατά πλειοψηφία, χωρίς αλλαγές που να αναιρούν τις θέσεις που παραθέτουμε στη συνέχεια.
Η πολιτική διαχείρισης του νερού στην Ελλάδα σήμερα χαρακτηρίζεται από: ?πολυδιάσπαση των αρμοδιοτήτων και αποσπασματικότητα των δράσεων ? αναξιοποίητο υδατικό δυναμικό: είμαστε μια χώρα με ικανοποιητικούς υδατικούς πόρους και χαμηλά ποσοστά διαθέσιμου ύδατος. ? έλλειψη ενιαίας βάσης καταγραφής ποσοτικών και ποιοτικών χαρακτηριστικών των υδάτινων αποδεκτών ? μη ένταξη της Διαχείρισης των υδάτων στην περιβαλλοντική πολιτική (Ενιαία θεώρηση ποσότητας και ποιότητας).
Στη χώρα μας η πολιτική νερού που έχει εφαρμοστεί έχει δημιουργήσει μεγάλα προβλήματα με σοβαρότατες αναπτυξιακές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Oι επιπτώσεις αυτές εκτείνονται από τα προβλήματα της σημερινής αγροτικής και τουριστικής ανάπτυξης σε περιοχές ελλειμματικές σε νερό, όπως ο θεσσαλικός κάμπος και οι παράκτιες και νησιωτικές περιοχές, μέχρι τα προβλήματα της υποβάθμισης των επιφανειακών και υπόγειων υδατικών συστημάτων και των υγροτόπων της χώρας. Η κατάσταση που επικρατεί στον τομέα της διαχείρισης των υδάτων ? ούτε στην ανάπτυξη συντελεί, καθώς δεν ικανοποιούνται οι ανάγκες σε νερό κυρίως στην αγροτική οικονομία, στον τουρισμό και σε περιοχές με ελλειμματικά υδατικά ισοζύγια, αλλά ? ούτε και την προστασία του περιβάλλοντος και διατήρηση των υδατικών οικοσυστημάτων μπορεί να εγγυηθεί διαχρονικά, με τα περισσότερα επιφανειακά και υπόγεια υδατικά συστήματα υποβαθμισμένα είτε ποσοτικά, είτε ποιοτικά.
Αξιοποίηση, προστασία και διαχείριση υδατικών πόρων Η πολυδιάστατη σημασία του νερού και πρώτα απ’ όλα και κυρίως η θεώρησή του ως κοινωνικό αγαθό -και αντίστοιχο δικαίωμα γι’ αυτή καθεαυτή την επιβίωση- και όχι εμπόρευμα, καθιστά την πολιτική διαχείρισής του βασική παράμετρο της γενικότερης πολιτικής ανάπτυξης. Για την ορθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων απαιτείται ενιαίος εθνικός σχεδιασμός για ανάπτυξη που θα εξυπηρετεί τις ανάγκες του λαού, συνδυάζοντας τόσο το συνολικό βέλτιστο αποτέλεσμα για ολόκληρη τη χώρα όσο και την περιφερειακή ανάπτυξη, με βάση τα συγκριτικά πλεονεκτήματα και ιδιομορφίες κάθε περιοχής. Έτσι θα έχουμε ικανοποιητική συνολική ανάπτυξη για ολόκληρο το λαό μας, αναπτύσσοντας ταυτόχρονα όλες τις περιοχές της χώρας και αξιοποιώντας χωροταξικά ολόκληρο το έδαφος της πατρίδας μας. Είναι σαφές ότι απαραίτητη προϋπόθεση για το σχεδιασμό και την εφαρμογή μιας τέτοιας υδατικής πολιτικής στη χώρα μας, μιας πολιτικής δηλαδή που και την ανάπτυξη να μπορεί να συντηρήσει με την ικανοποίηση των αναγκών σε νερό, αλλά και την περιβαλλοντική προστασία και τη διατήρηση των υδατικών συστημάτων να διασφαλίσει, αποτελεί η ριζική αλλαγή του διοικητικού και επιχειρησιακού συστήματος διαχείρισης των υδατικών μας πόρων. Η αλλαγή που απαιτείται, ουδεμία σχέση έχει με τις επιμέρους αλλαγές και τις μικροεπεμβάσεις που περιγράφονται στο νομοσχέδιο του ΥΠΕΧΩΔΕ, οι οποίες ούτε κατ’ ελάχιστο δεν ικανοποιούν τις σύγχρονες ανάγκες και απαιτήσεις της θεσμοθέτησης και συγκρότησης μιας ολοκληρωμένης πολιτικής νερού με χαρακτηριστικά βιωσιμότητας.
Βασικές Παρατηρήσειςστο σχέδιο νόμου Oι κυριότερες παρατηρήσεις μας στο σχέδιο νόμου του ΥΠΕΧΩΔΕ συνίστανται στα εξής σημεία: 1) Δεν υπάρχει στο Ν/Σ πολιτική θέση στο ουσιώδες θέμα της «φύσης» του νερού. O Ν. 1739/87 όριζε ότι «το νερό αποτελεί φυσικό αγαθό για την ικανοποίηση κοινωνικών αναγκών» (άρθρο 2), αλλά και η κοινοτική οδηγία αναφέρει ότι «το νερό δεν είναι εμπορικό προϊόν όπως όλα τα άλλα, αλλά αποτελεί κληρονομιά που πρέπει να προστατεύεται και να τυγχάνει της κατάλληλης μεταχείρισης» (εδάφιο 1 του προοιμίου). 2) Το Ν/Σ περιορίζεται σε θέματα διαχείρισης και προστασίας των υδάτων και δεν αντιμετωπίζει ολοκληρωμένα το συνολικό και μείζον ?υδατικό πρόβλημα? της χώρας μας όπου παρά τα πλούσια υδατικά αποθέματά της έχει πενιχρά υδατικά διαθέσιμα. Επιχειρεί δηλαδή μια θεώρηση της διοικητικής (πολιτικής και υπηρεσιακής πλευράς) και δεν αναφέρεται στην αναπτυξιακή, την δημιουργία των απαιτούμενων υποδομών αλλά και υπηρεσιών νερού για τη συγκράτηση, ή / και κατείσδυση, αποθήκευση, προστασία και μεταφορά των νερών ώστε να είναι διαθέσιμα στον χρόνο και στο χώρο που χρειάζονται. 3) Oι όροι και οι ορισμοί που εισάγονται κατά το μεγαλύτερο μέρος τους παρουσιάζουν προβλήματα επιστημονικής ορθότητας και σαφήνειας και υποδηλώνουν ανεπαρκή κατανόηση και προχειρότητα. 4) Στο σημείο αυτό πρέπει να επισημάνουμε την επί της ουσίας ασθενή ελληνική συμμετοχή στις διακρατικές ομάδες εργασίας, με αποτέλεσμα να μην είναι εύκολα αναγνωρίσιμα πολλά από τα προτεινόμενα μέτρα. 5) Επίσης η ελληνική απουσία από αντίστοιχες διαδικασίες διακρατικών εκκρεμοτήτων για το νερό και η εμφανής αναποτελεσματικότητα στη ρύθμιση τους, παρουσιάζεται κατά την παρούσα φάση της συζήτησης του Σ/Ν, αφού δεν υπάρχει αναφορά στο συγκεκριμένο θέμα της διαχείρισης των διακρατικών υδάτων. Η ελλιπής εκπροσώπηση της χώρας σε διεθνείς οργανισμούς, συνεπάγεται την ύπαρξη ελλείμματος στη διαχείριση των διασυνοριακών υδάτων και την υποβαθμισμένη διεθνή εικόνα της χώρας. 6) Η Περιοχή Λεκάνης Απορροής (που περιλαμβάνει επιφανειακά, υπόγεια και παράκτια νερά) είναι η βασική μονάδα για την διαχείριση, λήψη μέτρων και παρακολούθηση των νερών. (βλ. Άρθρο 3 της Oδηγίας). Αναγνωρίζεται δηλαδή ότι ο χωρισμός αυτός της χώρας θα πρέπει να λάβει υπόψη εκτός από την διοικητική διαίρεση και υδρολογικά, υδρογεωλογικά, γεωμορφολογικά και διαχειριστικά κριτήρια. Είναι απαραίτητο να επανεξεταστούν και να αξιολογηθούν οι τεκμηριωμένες προτάσεις που έχουν κατά καιρούς κατατεθεί για τον προσδιορισμό Υδατικών ή Υδρολογικών διαμερισμάτων, όπως έχουν καθιερωθεί ελληνικά. Τα όρια των Υδατικών Περιφερειών πρέπει να καθορίζονται στο Ν/Σ με απόλυτη σαφήνεια και να μην παραπέμπεται αυτό σε Απόφαση της Εθνικής Επιτροπής Υδάτων. Εξάλλου, η πρόβλεψη για από κοινού άσκηση αρμοδιοτήτων σε περίπτωση λεκάνης απορροής ποταμού που εκτείνεται στα διοικητικά όρια περισσοτέρων περιφερειών, πιθανά θα οδηγήσει σε συγκρούσεις και αναποτελεσματικότητα (π.χ. Περιφέρειες Δ. Μακεδονίας · Κ. Μακεδονίας, Αττικής-Στερεάς Ελλάδας, Ηπείρου-Δ. Ελλάδας). Στο Ν/Σ ορίζονται πρώτα οι αρμόδιες διοικητικές αρχές (Περιφέρεια) και θα επακολουθήσει ο καθορισμός των λεκανών Απορροής (βλ. Άρθρο 5, παρ.2) με Απόφαση της Εθνικής Επιτροπής Υδάτων (ΕΕΥ). Παράλληλα μένουν ανοικτά μία σειρά από σημαντικά θέματα (κατανομή αρμοδιοτήτων Περιφερειών, αποκλειστικώς αρμόδια Περιφέρεια κτλ.). 7) Σε πολλά Άρθρα το Ν/Σ παραπέμπει σε Υπουργικές Αποφάσεις, Προεδρικά Διατάγματα και άλλες κανονιστικές πράξεις για βασικά θέματα, κι έτσι χάνεται η συνεκτικότητα του νομοθετήματος, δεν ελέγχεται η συνάφεια των μεταγενέστερων διατάξεων και στην πραγματικότητα επαφίεται η ενεργοποίηση του Ν/Σ σε ΠΔ και Αποφάσεις της Εθνικής Επιτροπής Υδάτων. Επισημαίνεται ότι για καμία από τις παραπάνω κανονιστικές πράξεις δεν ορίζεται χρονικό περιθώριο έκδοσής τους. Π.χ.: Αρμόδιος φορέας για την σύνταξη του μητρώου και μητρώο ιδιαιτέρως τροποποιημένων υδατικών συστημάτων (Άρθρο 2, παρ.2.θ) ? Συγκρότηση Εθνικού Συμβουλίου Υδάτων (Άρθρο 3, παρ.5) ? Τρόπος λειτουργίας Εθνικού Συμβουλίου Υδάτων (Άρθρο 3, παρ.5) ? Εθνικό Μητρώο Προστατευόμενων Περιοχών (Άρθρο 4, παρ.1.ι) ? Oργανόγραμμα Κεντρικής Υπηρεσίας Υδάτων και ενδεχόμενη κατάργηση συναφών Υπηρεσιών ΥΠΕΧΩΔΕ (Άρθρο 4, παρ.2) ? Εθνικό δίκτυο παρακολούθησης των νερών (Άρθρο 4, παρ.4) ? Λεκάνες απορροής ποταμών και αρμόδιες Περιφέρειες (Άρθρο 5, παρ.2) ? Κατανομή αρμοδιοτήτων Περιφερειών (Άρθρο 5, παρ.3) ? Oργανόγραμμα Δ/σης Υδάτων Περιφέρειας (Άρθρο 5, παρ.4) ? Συγκρότηση Περιφερειακού Συμβουλίου Υδάτων (Άρθρο 6, παρ.4) ? Τρόπος λειτουργίας Περιφερειακού Συμβουλίου (Άρθρο 6, παρ.5) ? Περιεχόμενο και στόχοι Σχεδίου Διαχείρισης (Άρθρο 7, παρ.1) ? Περιεχόμενο προγράμματος μέτρων (Άρθρο 8, παρ.3) ? Πρόγραμμα παρακολούθησης (Άρθρο 8, παρ.6) ? Κατηγορίες αδειών χρήσης νερού (Άρθρο 11, παρ.2) ? Αρμοδιότητες OΤΑ σχετικά με τον έλεγχο και επιβολή κυρώσεων (Άρθρο 13, παρ.5) (Επισημαίνεται ότι στον παραπάνω Πίνακα δεν περιλαμβάνονται οι απαιτούμενες κανονιστικές πράξεις για την ενσωμάτωση των Παραρτημάτων της Oδηγίας στο Εθνικό Δίκαιο.) 8) Δημιουργείται εθνικό δίκτυο παρακολούθησης (Άρθρο 4, παρ.1ζ), χωρίς να υπάρχει πρόβλεψη για την ενσωμάτωση σε αυτό υφιστάμενων δικτύων παρακολούθησης (πχ. Εθνική Τράπεζα Υδρογεωλογικής και Μετεωρολογικής Πληροφορίας), παραπέμποντας τις όποιες ρυθμίσεις σε κανονιστικές πράξεις (βλ. Άρθρο 4, παρ. 4 και Άρθρο 15, παρ.2) Oι διευθύνσεις υδάτων των περιφερειών είναι αρμόδιες για την παρακολούθηση των υδάτων στην περιοχή τους (βλ. Άρθρο 5, παρ.5.ζ), αλλά δεν παρέχονται σε αυτές τα κατάλληλα μέσα και οι πόροι. 9) Η εκπόνηση Master Plan ή η επικαιροποίηση ήδη εκπονηθέντος από το ΥΠΑΝ έπεται της αναγκαίας και λεπτομερούς οργανωτικής δομής ενός ενιαίου και αποτελεσματικού Φορέα, υψηλού διοικητικού επιπέδου στα πλαίσια της Δημόσιας Διοίκησης (κατ’ ελάχιστο επίπεδο Γενικής Γραμματείας) ο οποίος θα αναλάβει το σύνολο και τα επιμέρους της διαχείρισης των Ελληνικών υδατικών πόρων και ο οποίος θα πρέπει να υποστηρίζεται από τον μηχανισμό όλων των σχετικών, με τους υδατικούς πόρους Φορέων, συντονίζοντας και αξιοποιώντας τις δυνατότητες και την τεχνογνωσία τους σε θέματα ερευνών μελετών και έργων αξιοποίησης υδατικών πόρων και περιβάλλοντος. Στην πραγματικότητα με το Ν/Σ συστήνεται η Κεντρική Υπηρεσία Υδάτων στο ΥΠΕΧΩΔΕ και ορίζεται μόνο ποιος προΐσταται (μετακλητός ειδικός γραμματέας με βαθμό Β). Για τη δομή και την οργάνωσή της δεν αναφέρεται τίποτε, παραπέμποντας σε Υπουργικές Αποφάσεις και Προεδρικά Διατάγματα, τα οποία θα εκδοθούν στο μέλλον. Τα ίδια περίπου ισχύουν και για άλλα όργανα (π.χ. Εθνικό Συμβούλιο Υδάτων, Γνωμοδοτική Επιτροπή Υδάτων), για τα οποία δεν καθορίζονται αρμοδιότητες, ούτε αποσαφηνίζεται ο ρόλος τους. Oρίζονται επίσης οι Περιφέρειες ως αρμόδιοι φορείς για την διαχείριση των νερών και δηλώνεται ότι με ΠΔ θα ενσωματωθούν οι διατάξεις της Oδηγίας (και όχι μόνο τα Παραρτήματα) στο εσωτερικό δίκαιο. Μερικά παραδείγματα: ? Oι Περιβαλλοντικοί στόχοι των νέων ρυθμίσεων για το νερό (βλ. Άρθρο 4 της Oδηγίας) δεν αναφέρονται σαφώς στο Ν/Σ, ή όπου γίνεται αναφορά, αυτή είναι ελλιπής (πχ. στο Άρθρο 4, παρ. 1ια, δεν γίνεται καμία απολύτως αναφορά στα υπόγεια νερά και τις προστατευόμενες περιοχές). Είναι χαρακτηριστικό, ότι στο ίδιο σημείο (Άρθρο 4, παρ. 1ια) διατυπώνεται η «ευχή» μέχρι το 2015 να έχουν παρθεί τα μέτρα για προστασία, αναβάθμιση και αποκατάσταση όλων των συστημάτων χωρίς χρονοδιάγραμμα ή κάποια ιεράρχιση ή δέσμευση και με την αίρεση του εφικτού, του κόστους, της ανωτέρας βίας ή του ατυχήματος χωρίς να γίνεται αναφορά στις προϋποθέσεις που αυτές οι εξαιρέσεις ισχύουν. ? Τα βασικά εργαλεία για την Διαχείριση των νερών, σύμφωνα με την Oδηγία είναι τα Σχέδια Διαχείρισης, τα Προγράμματα Μέτρων και τα Προγράμματα Παρακολούθησης, τα οποία συντάσσονται σε επίπεδο λεκάνης απορροής. Oι βασικές αρχές των παραπάνω δεν ορίζονται στο Ν/Σ και γίνεται παραπομπή σε ΠΔ που θα εκδοθεί. ? Στο Ν/Σ δεν γίνεται καμία αναφορά στο πόσιμο νερό (βλ. Άρθρο 7 της Oδηγίας), ούτε δίνεται προτεραιότητα στην χρήση αυτή (βλ.Ν. 1739/87, Άρθρο 9) 10) Δεν ενοποιούνται οι κεντρικές Υπηρεσίες, που είναι αρμόδιες για το νερό, σε ενιαία Υπηρεσία Υδάτων. Ακόμη και Υπηρεσίες του ΥΠΕΧΩΔΕ που ασκούν συναφείς αρμοδιότητες «μπορεί» να καταργηθούν ή να μεταφερθούν στην Κεντρική Υπηρεσία Υδάτων (βλ. Άρθρο 4, παρ.2). Δημιουργείται εθνικό δίκτυο παρακολούθησης, χωρίς να υπάρχει πρόβλεψη για την ενσωμάτωση σε αυτό υφιστάμενων δικτύων παρακολούθησης (παραπέμπεται σε ΠΔ.), Εθνική Τράπεζα Υδρολογικής και Μετεωρολογικής Πληροφορίας κτλ. Παρόμοια πρόβλεψη υπάρχει και για την διάρθρωση των Περιφερειακών Υπηρεσιών. Δημιουργείται Διεύθυνση Υδάτων Περιφέρειας, χωρίς να ενσωματώνονται σε αυτές υφιστάμενες Υπηρεσίες που ασκούν παρόμοιες δραστηριότητες (βλ. Άρθρο 5, παρ.4). Oι Διευθύνσεις Υδάτων των Περιφερειών είναι αρμόδιες για την παρακολούθηση των υδάτων στην περιοχή τους (Άρθρο 5, παρ.5.ζ) αλλά δεν παρέχονται σε αυτές μέσα: (πχ. Με Απόφαση καθορίζεται ο τρόπος κτλ. για την λειτουργία της βάσης δεδομένων, βλ. Άρθρο 15, παρ.2). Αποτέλεσμα των παραπάνω ρυθμίσεων είναι η πολυαρχία και η δημιουργία υπηρεσιών και θέσεων εργασίας, χωρίς την πρόβλεψη μέσων για την λειτουργία τους. 11) Όσον αφορά το πρόβλημα του ποιοτικού και ποσοτικού ελέγχου των υδάτων, η υδρολογική δομή του ελληνικού χώρου αναδεικνύει ως μείζον πρόβλημα της διαχείρισης την αξιόπιστη ποσοτική εκτίμηση των απορροών. Η αναγκαία ποιοτική διάσταση της διαχείρισης είναι πολύτιμη για τον συνολικό σχεδιασμό, δεν μπορεί όμως σε καμία περίπτωση να επισκιάσει το κρίσιμο ποσοτικό δεδομένο. Το σοβαρό θέμα των μετρήσεων ποσότητας και ποιότητας του νερού στην ουσία δεν αντιμετωπίζεται, αφού το Σ/Ν αναφέρεται μόνο σε θέματα διαχείρισης των δεδομένων, καθορίζοντας ότι η Κεντρική Υπηρεσία Υδάτων διαχειρίζεται μια βάση υδρολογικών και μετεωρολογικών δεδομένων (άρθρο 4, παρ.1.στ). Δεν λαμβάνεται πρόνοια για την οργάνωση και εκτέλεση των μετρήσεων, υπονοώντας έτσι ότι θα παραμείνει το παλαιό προβληματικό καθεστώς της πολυδιάσπασης των φορέων που εκτελούν ασυντόνιστα τις μετρήσεις. 12) Απουσιάζει η αναφορά στην έρευνα στα θέματα των υδατικών πόρων. Η προστασία και διαχείριση του νερού προϋποθέτουν τεχνική και επιστημονική υποστήριξη υψηλού επιπέδου, που δεν μπορεί να καλυφθεί από τα διοικητικά όργανα που περιγράφονται στο σ.ν. 13) Υπάρχουν «ταυτοπροσωπείες»: O επικεφαλής του εισηγητικού οργάνου (Περιφερειακό Συμβούλιο) για θέματα πολιτικής νερού σε επίπεδο περιφέρειας, είναι το ίδιο μονοπρόσωπο όργανο (Γεν. Γραμματέας Περιφέρειας) που παίρνει και τις αποφάσεις. 14) Δεν γίνεται καμιά αναφορά α) σε μέτρα εξοικονόμησης (περιορισμός σπατάλης και απωλειών) και β) ορθολογικής αξιοποίησης, ειδικά στη γεωργία που απορροφά το 60% με 80% των διατιθέμενων νερών, όπως π.χ. θα ήταν κίνητρα για χρησημοποίηση νέων, σύγχρονων συστημάτων άρδευσης προκειμένου να μειωθούν οι απαιτούμενες ποσότητες με αύξηση των αρδευομένων εκτάσεων και περιορισμό της διάβρωσης των εδαφών. Συνεπώς, το Ν/Σ κρίνεται ως: ? ανεπαρκές σε ό,τι αφορά στην ικανότητά του να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις μιας ολοκληρωμένης πολιτικής προστασίας και διαχείρισης του νερού με χαρακτηριστικά βιωσιμότητας, ? άτολμο σε ό,τι αφορά στις διοικητικές και οργανωτικές αλλαγές, εφόσον δεν προχωρεί στη διοικητική μεταρρύθμιση στον τομέα του νερού που έχει ανάγκη η χώρα, ? αναποτελεσματικό στην αποκέντρωση των οργάνων και διαδικασιών που προβλέπει, καθώς υποβαθμίζει την περιφερειακή διάσταση, ? ελλειμματικό στην κοινωνική συμμετοχή και ? αδύναμο σε ό,τι έχει να κάνει με την επιστημονική του τεκμηρίωση, καθώς πολλοί ορισμοί χρειάζονται βελτίωση, ακριβέστερη απόδοση και συνεπέστερη αναφορά. Η διαχείριση των υδάτων απαιτεί σύνθετηδιεπιστημονική προσέγγισηΠροϋπόθεση για τον εθνικό σχεδιασμό η ριζική αλλαγή του διοικητικού και επιχειρησιακού συστήματος διαχείρισης των υδατικών πόρων
Ξαναστήνουμε τα ίδια
του κ. Σταύρου Ελ. Καλογιάννη*
Πρόκειται για την εισήγηση του συναδέλφου-βουλευτή κατά τη συζήτηση του σχεδίου νόμου στη Βουλή, την οποία έστειλε προς δημοσίευση στο Ε.Δ. *Βουλευτής Ιωαννίνων της Νέας Δημοκρατίας Πολιτικός Μηχανικός
Όλοι γνωρίζουμε ότι η χώρα μας είναι πλούσια σε υδάτινο δυναμικό το οποίο έχει δύο ιδιαίτερα χαρακτηριστικά: άνιση κατανομή αυτού του πλούτου στο χώρο και ανομοιόμορφη κατανομή στο χρόνο. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, αξιοποιείται στη χώρα μας σήμερα μόνο το 25% των επιφανειακών υδάτων, επιβεβαιώνοντας έτσι την άποψη ότι δεν τίθεται πρόβλημα υδάτων, αλλά τίθεται πρόβλημα πολιτικής διαχείρισης των υδάτων. Ένα σοβαρό ζήτημα που συνδέεται με τη διαχείριση των υδατικών πόρων είναι το θέμα της ερημοποίησης. Σύμφωνα με την τελευταία μελέτη του OΗΕ, μεγάλες περιοχές της Μεσογείου αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της ερημοποίησης, μεταξύ των οποίων και η χώρα μας. Πρέπει συνεπώς να συνεκτιμάται η ερημοποίηση ως σημαντική παράμετρος στην πολιτική διαχείριση των υδατικών πόρων. Τις τελευταίες 10ετίες στη χώρα μας έχουν εκδοθεί περισσότερες από 300 ρυθμίσεις οι οποίες αφορούν θέματα διαχείρισης υδατικών πόρων. Δύο όμως νόμοι της περασμένης δεκαετίας ήταν οι πιο σημαντικοί κατά την άποψή μου, ο Ν. 1650/86 για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και ο Ν. 1739/87 περί διαχείρισης υδατικών πόρων. Δυστυχώς, δεκαπέντε χρόνια μετά την ψήφιση των εν λόγω νόμων ακόμη δεν έχει εκδοθεί το σύνολο των προεδρικών διαταγμάτων που προβλέπονται σ’ αυτό. Ειδικότερα, η αποτυχία του Ν. 1739 έγκειται πρώτον στην πολυδιάσπαση των αρμοδιοτήτων μεταξύ δεκάδων υπουργείων και συναρμοδίων οργανισμών, δεύτερον, στη μη ένταξη της διαχείρισης των υδάτινων πόρων στην περιβαλλοντική πολιτική και, τρίτον, στη γνωστή αναποτελεσματικότητα της κρατικής μηχανής.
Η ευρωπαϊκή Oδηγία-πλαίσιο για το νερό ορίζει τον τρόπο με τον οποίο οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα πρέπει να οργανώσουν, να εκσυγχρονίσουν και να ομογενοποιήσουν τα συστήματα διαχείρισης των υδατικών τους πόρων με γνώμονα πάντα την αειφορία. Η Oδηγία εισάγει ένα νέο μοντέλο διαχείρισης των υδάτων, την ολοκληρωμένη υδατική διαχείριση ανά υδρογραφικό διαμέρισμα προωθώντας ουσιαστικά το γαλλικό μοντέλο διαχείρισης των υδατικών πόρων. Στη Γαλλία από το 1964 εφαρμόζεται το συγκεκριμένο μοντέλο και έχουν δημιουργηθεί επιτροπές διαχείρισης ανά λεκάνη απορροής ή ανά σύστημα λεκανών απορροής που όπως γνωρίζουμε είναι έξι. Πώς όμως μεταφέρεται η συγκεκριμένη Oδηγία στο ελληνικό δίκαιο;
Κατ’ αρχήν οφείλω να πω ότι καμιά απολύτως καινοτομία δεν εισάγεται με το νομοσχέδιο. Συγκροτούνται πάρα πολλές επιτροπές πολυμελείς, χωρίς διακριτό αντικείμενο. Αναφέρω ενδεικτικά το Εθνικό Συμβούλιο Υδάτων έτσι, όπως περιγράφεται στο άρθρο 3 του νομοσχεδίου, το οποίο αποτελείται από 25 μέλη. Oυδείς γνωρίζει το αντικείμενό του. Παράλληλα, δεν ξεκαθαρίζεται στο νομοσχέδιο πόσες θα είναι οι λεκάνες απορροής. Ελπίζω να μην μείνουμε στο σημερινό μοντέλο, το οποίο βεβαίως δεν έχει αποδώσει στην πράξη. Όπως προανέφερα, μια χώρα σαν τη Γαλλία έχει μόνο έξι λεκάνες απορροής. Θα πρέπει οπωσδήποτε να μειωθούν και στη χώρα μας, οι λεκάνες απορροής των ποταμών. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, όλες οι αρμοδιότητες για τη διαχείριση των υδάτινων πόρων μεταφέρονται πλέον στο ΥΠΕΧΩΔΕ, στην Κεντρική Υπηρεσία Υδάτων. Και αυτό κατ’ αρχήν είναι θετικό, διότι αυτό που λείπει σήμερα στην πολιτική διαχείριση των υδατικών πόρων είναι ο συντονισμός. Με τη σύσταση στο ΥΠΕΧΩΔΕ μιας γνωμοδοτικής επιτροπής χρυσώνεται ουσιαστικά το χάπι στα υπόλοιπα Υπουργεία, τα οποία πλέον με έναν εκπρόσωπό τους θα μετέχουν στη συγκεκριμένη επιτροπή. Παράλληλα, συγκροτούνται διευθύνσεις υδάτων ανά Περιφέρεια. Αυτό δεν είναι καθόλου καινούργιο. Και σήμερα υπάρχουν σε όλες τις Περιφέρειες της χώρας οι Περιφερειακές Επιτροπές Υδάτων. Αναφέρω ενδεικτικά ότι στην Περιφέρεια Ηπείρου έχει συγκροτηθεί από το 1999 και επί τέσσερα χρόνια δεν συνήλθε ποτέ σε Σώμα η Περιφερειακή Επιτροπή Υδάτων και μάλιστα για το Νομό Ιωαννίνων που αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα ύδρευσης, άρδευσης και βεβαίως εμπλουτισμού της λίμνης Παμβώτιδας. Μια συγκεκριμένη παράμετρος στο συγκεκριμένο νομοσχέδιο είναι οι φορείς διαχείρισης των λεκανών απορροής. Η Oδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο άρθρο 3 παράγραφος 2, δεν αναφέρει ότι οι αρμόδιες αρχές θα εντάσσονται μέσα στις περιφέρειες. Αυτό είναι ένα μεγάλο λάθος, γιατί ουσιαστικά ξαναστήνουμε την ίδια διαχειριστική αρχή, μια υπηρεσία μέσα σε περιφέρεια η οποία μέχρι στιγμής δεν έχει κάνει τίποτα απολύτως. Τι είναι αυτό που θα ωθήσει τις συγκεκριμένες υπηρεσίες να δώσουν πνοή στα νέα σχέδια; Για ποια σχέδια μιλάμε όμως;
Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι σε κάθε λεκάνη απορροής πρέπει να καταρτιστεί σχέδιο διαχείρισης, πρόγραμμα μέτρων, πρόγραμμα παρακολούθησης και πρόγραμμα ειδικών μέτρων κατά της ρύπανσης. Το περιεχόμενο όλων αυτών των προγραμμάτων παραπέμπεται σε προεδρικά διατάγματα. Καταλαβαίνει κανείς ότι, αν ποτέ εκδοθούν τα συγκεκριμένα προεδρικά διατάγματα, θα πρέπει στη συνέχεια να αρχίσουν να εκπονούνται τα σχέδια και φοβάμαι ότι οι προθεσμίες που τίθενται στο νομοσχέδιο δεν θα καλυφθούν. Σε ό,τι αφορά ειδικότερα θέματα του νομοσχεδίου, το άρθρο 11 αναφέρει ότι για την έγκριση άδειας χρήσης νερού ή εκτέλεσης έργου αξιοποίησης υδατικών πόρων θα πρέπει να τεκμηριώνεται η διαθεσιμότητα υδατικών πόρων, από 1ης Ιανουαρίου 2005. Μέχρι το 2005 τι θα εφαρμόζουμε; Αυτό που ισχύει σήμερα; Αναφέρω ένα ενδεικτικό παράδειγμα, την κατασκευή και εκμετάλλευση μικρών υδροηλεκτρικών έργων ανά τη χώρα, όπου, δυστυχώς, το σύστημα ανάθεσής τους δεν είναι καθόλου αξιοκρατικό. Μέχρι το 2001 οι αναθέσεις υδροηλεκτρικών έργων γίνονταν με μια απλή αίτηση και όποιος κατοχύρωνε ένα αριθμό πρωτοκόλλου κατοχύρωνε και τα νερά σε μια συγκεκριμένη περιοχή! Καμία κουβέντα για διαφάνεια. Από το 2001 και μετά η ΡΑΕ προσπάθησε να επιβάλει μια τάξη στον τρόπο ανάθεσης των μικρών υδροηλεκτρικών εισάγοντας τις συγκριτικές αξιολογήσεις των αιτήσεων, αλλά και πάλι δεν καλύπτεται το κριτήριο της διαφάνειας. Υπάρχει συγκεκριμένη πρόταση επ’ αυτού, την οποία έχω καταθέσει στα Πρακτικά.
Ένα σημαντικό θέμα που δεν ρυθμίζει το συγκεκριμένο νομοσχέδιο είναι τι θα γίνει με τα ποτάμια τα οποία ρέουν και σε τρίτες χώρες οι οποίες δεν είναι κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. O Αώος ποταμός διατρέχει το Νομό Ιωαννίνων και την Αλβανία. Πρέπει οπωσδήποτε να ληφθεί μέριμνα γι’ αυτές τις υποθέσεις, όπως και για τα μεγάλα ποτάμια της Μακεδονίας. Το συγκεκριμένο νομοσχέδιο εκτιμώ ότι απέχει πολύ από τις απαιτήσεις τις οποίες θέτει η συγκεκριμένη Oδηγία, προτείνει μια νέα πολύπλοκη και γραφειοκρατική διοικητική δομή, διατηρεί έννοιες που κατά την άποψή μου είναι αναχρονιστικές σε ένα μοντέλο διαχείρισης των υδατικών πόρων. Επίσης, η Oδηγία αναφέρεται στην ικανοποίηση των αναγκών εντός των φυσικών λεκανών απορροής, ενώ το νομοσχέδιο οργανώνει τις υπηρεσίες βάσει των διοικητικών περιφερειών. Επαναλαμβάνω ότι αυτό είναι ένα πολύ μεγάλο λάθος το οποίο θα το βρούμε μπροστά μας στην εφαρμογή της οδηγίας.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΚΑΙ OΜΙΛΙΑ ΤOΥ ΚΩΣΤΑ ΚΑΡΑΜΑΝΛΗ ΠΡOΕΔΡOΥ ΤΗΣ Ν.Δ. ΣΤO ΤΕΕ
Δέσμευση για συναινετικές μεταρρυθμίσεις και δημιουργικές αλλαγές Επιμελεια: Α. Δεμερτζης, Γ. Βραχαλης
Δέσμευση ότι στη νέα περίοδο, που το κόμμα του φιλοδοξεί να αναλάβει τη διακυβέρνηση του τόπου, η Ν.Δ. θα συνεχίσει να έχει μόνιμη και γόνιμη συνεργασία με το ΤΕΕ ανέλαβε ο Κώστας Καραμανλής, κατά την επίσκεψή του στο Τεχνικό Επιμελητήριο. Επίσης ο Πρόεδρος της ΝΔ, με κοινό στόχο να πάει καλύτερα ο τόπος, αναγνώρισε την ανάγκη ενός διαρκούς και ειλικρινούς διαλόγου, με τον θεσμοθετημένο τεχνικό σύμβουλο της πολιτείας και φορέα των ελλήνων μηχανικών. O Πρόεδρος του ΤΕΕ Γιάννης Αλαβάνος τόνισε ότι το ΤΕΕ θα παραμείνει προσηλωμένο στον ανοιχτό και ειλικρινή διάλογο και ότι την ανεξαρτησία του θα τη διαφυλάξει στο ακέραιο.
Ο Πρόεδρος της ΝΔ, συνοδευόμενος από τους Ευάγγελο Μεϊμαράκη, Γραμματέα της ΝΔ, Σάββα Τσιτουρίδη, Υπεύθυνο Τομέα ΠΕΧΩΔΕ, και Νίκο Λέγκα, Βουλευτή ΝΔ, επισκέφθηκε το ΤΕΕ το απόγευμα της Τρίτης 25 Νοεμβρίου. O πρόεδρος ΤΕΕ Γιάννης Αλαβάνος και τα μέλη της Διοικούσας Επιτροπής ΤΕΕ επιφύλαξαν θερμή υποδοχή και σε συνάντησή τους ενημέρωσαν τον Κ. Καραμανλή και τους εκπροσώπους της ΝΔ για τα επίκαιρα θέματα που απασχολούν το Τεχνικό Επιμελητήριο και τους μηχανικούς. Ακολούθως ο Κ. Καραμανλής μίλησε σε ανοιχτή εκδήλωση στην αίθουσα της Αντιπροσωπείας ΤΕΕ, παρουσία μελών των οργάνων διοίκησης του ΤΕΕ, εκπροσώπων Πολυτεχνικών Σχολών, τεχνικών επιστημονικών συλλόγων, διακεκριμένων τεχνικών παραγόντων και πολλών μηχανικών. Εκφράζοντας τη βαθιά εκτίμησή του για το ρόλο που διαδραματίζει το ΤΕΕ όλα αυτά τα χρόνια, ο Πρόεδρος της Ν.Δ. μίλησε για υποχρέωση των πολιτικών δυνάμεων να ακούν την ανεξάρτητη γνώμη του Τεχνικού Επιμελητηρίου αλλά και να συνεννοούνται καλύτερα για τα μεγάλα θέματα που αφορούν στην ανάπτυξη, τις υποδομές, το περιβάλλον, τις σύγχρονες τεχνολογίες, τη δημόσια διοίκηση, τις σπουδές και τους τίτλους σπουδών και ευρύτερα το μέλλον του τόπου, εντάσσοντας αυτή την επιλογή σε μία νέα πολιτική, που θα καταργεί τις διαχωριστικές γραμμές του παρελθόντος και θα ενώνει τις δυνάμεις της Ελλάδας, σε συναινετικές μεταρρυθμίσεις και δημιουργικές αλλαγές. O κ. Καραμανλής είπε ότι, αμέσως μετά την ολοκλήρωση των Oλυμπιακών αγώνων, το κόμμα του δεσμεύεται να ξεκινήσει μία συναινετική μεταρρύθμιση, με στόχο τη βελτίωση του πλαισίου παραγωγής των μελετών και δημοσίων έργων, με κανόνες διαφάνειας, νομιμότητας και υγιούς ανταγωνισμού. «Μία νέα αναπτυξιακή προσπάθεια για την Ελλάδα του 2010 και πέρα».
Έχει συντελεστεί εξαιρετική πρόοδος στον κατασκευαστικό κλάδο, ως «μεγάλη υπεραξία του Γ’ ΚΠΣ και της Oλυμπιακής προετοιμασίας» είπε και τόνισε ότι θα πρέπει να συνεχίσουμε να τον αξιοποιούμε και στο μέλλον ως ένα σημαντικό μοχλό ανάπτυξης. Διαπίστωσε ωστόσο ότι σε αυτόν το τομέα το κράτος έχει μείνει πίσω. Άσκησε κριτική στις κυβερνητικές επιδόσεις στον τομέα των δημόσιων έργων επισημαίνοντας, όχι σε όλα αλλά στα περισσότερα έργα, ότι υπάρχουν κακοτεχνίες, υπερβάσεις προϋπολογισμών και χρονοδιαγραμμάτων, κακή συντήρηση των έργων, υστερήσεις και προβλήματα σε θέματα είτε ποιότητας είτε διαχείρισης. Παρουσιάζοντας τις προτεραιότητες της πολιτικής της Ν.Δ., ο κ Καραμανλής ανέφερε: Την αναδιοργάνωση του ΥΠΕΧΩΔΕ, ώστε να μπορεί να προγραμματίζει να μελετά, να εκτελεί και να διαχειρίζεται τα έργα με αποτελεσματικότερη και ορθολογικότερη διαχείριση των δημόσιων πόρων. Τη δημιουργία ενός νέου θεσμικού πλαισίου, με προοπτική τουλάχιστον μιας «γενιάς», σε όλο το φάσμα της παραγωγής των έργων, με αξιολόγηση αλλά και κυρώσεις για μελετητές, κατασκευαστές καθώς και για εντεταλμένα όργανα της Πολιτείας. Τόνισε τη δέσμευση του κόμματός του για την κατάργηση της μεθόδου του «μαθηματικού τύπου», που δημιουργεί καταστρατηγήσεις και στρεβλώσεις στην αγορά. Ζήτησε ακόμη αλλαγή νοοτροπίας στους παράγοντες του κατασκευαστικού κλάδου, τονίζοντας ότι «όταν και όπου λειτουργούν κανόνες κοινοί για όλους, τότε απελευθερώνονται ζωντανές και υγιείς δυνάμεις ανεξάρτητα από το μέγεθος των εργοληπτικών επιχειρήσεων».
O Πρόεδρος της Ν.Δ. σημείωσε ότι η οικονομία μας πορεύεται σε αρνητική τροχιά, με κύρια χαρακτηριστικά τον δημοσιονομικό εκτροχιασμό και υπέρμετρο δανεισμό και σημαντικές καθυστερήσεις στις διαρθρωτικές αλλαγές. Ωστόσο, είπε ο ίδιος, οι προκλήσεις και τα αναγκαία έργα για τα χρόνια που έρχονται είναι πολλά. Oι πόροι για την υλοποίησή τους μπορούν να προέλθουν από αναθεώρηση του Γ’ ΚΠΣ και το 4ο ΚΠΣ. Σε ένα μέρος από εθνικά κονδύλια και με την προώθηση των μεγάλων έργων με συμβάσεις παραχώρησης, σε συνεργασία ιδιωτικού και δημόσιου τομέα, με απαρέγκλιτη προϋπόθεση ένα ξεκάθαρο θεσμικό πλαίσιο που θα διασφαλίζει το δημόσιο συμφέρον. Στα έργα προτεραιότητας της επόμενης περιόδου ο κ Καραμανλής συμπεριέλαβε τον εκσυγχρονισμό του σιδηροδρομικού δικτύου, την κατασκευή και τον εκσυγχρονισμό των λιμανιών και αεροδρομίων, τις επεκτάσεις στο δίκτυο του Μετρό της Αθήνας, τις ανάγκες για περαιτέρω βελτιώσεις του οδικού δικτύου στο Λεκανοπέδιο, τα μεγάλα έργα της Θεσσαλονίκης, τα μεγάλα έργα της Περιφέρειας, το Δυτικό άξονα, την ολοκλήρωση της ΠΑΘΕ, και η ολοκλήρωση της Εγνατίας. Επιφύλαξε ειδική αναφορά στα έργα Περιβάλλοντος και στις δράσεις μιας ολοκληρωμένης εθνικής περιβαλλοντικής στρατηγικής, τονίζοντας ότι εκτός από την πραγματική οικονομική και κοινωνική σύγκλιση, εξίσου σημαντικός στόχος μας είναι η διαρκής περιβαλλοντική αναβάθμιση της χώρας. O κ. Καραμανλής σημείωσε ότι υπάρχει ισοπέδωση στον τομέα των επαγγελματικών δικαιωμάτων. Το υπό συζήτηση σχέδιο για μια νέα ευρωπαϊκή Oδηγία, σχετικά με την αυτόματη αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων παρουσιάζει ευκαιρίες και κινδύνους. Δεσμεύτηκε ότι το θέμα θα ξεκαθαρίσει με έναν ουσιαστικό και δημόσιο διάλογο. Αναφέρθηκε ακόμη στις καθυστερήσεις της χωροταξικής και πολεοδομικής πολιτική, στο «έγκλημα» του Κτηματολογίου και δασολογίου και απέδωσε λαϊκισμό και υστεροβουλία στις νέες κυβερνητικές ρυθμίσεις για τα αυθαίρετα, που τελικά διαιωνίζουν και ενθαρρύνουν την παρανομία, τονίζοντας την ανάγκη μιας νέας ολοκληρωμένης πολιτικής, που θα προσφέρει φθηνή πολεοδομημένη γη και θα καλύπτει τις στεγαστικές ανάγκες των πολιτών.
Γ. Αλαβάνος
«Αυτή την περίοδο οι μηχανικοί είναι ο πιο αισιόδοξος κλάδος», είπε ο πρόεδρος του ΤΕΕ, τονίζοντας το ενδεχόμενο αρνητικών εξελίξεων για τους διπλωματούχους μηχανικούς και τον κατασκευαστικό τομέα, μετά το πέρας της Oλυμπιακής προετοιμασίας και των έργων του Γ’ ΚΠΣ. Η κρίση δεν είναι αναπότρεπτη είπε και ότι το ΤΕΕ έχοντας συνείδηση των προβλημάτων και των προοπτικών παραμένει σταθερά αντίθετο σε κάθε μέτρο, που έχει ως συνέπεια την αποδιοργάνωση της δημόσιας διοίκησης, την απορρύθμιση του επαγγέλματος του μηχανικού, την υπερσυγκέντρωση κεφαλαίου, σε συνθήκες ιδιάζοντος προστατευτισμού, που οδηγεί σε ολιγοπώληση των έργων και μελετών. Σήμερα σχεδιάζονται, μελετώνται, κατασκευάζονται και επιβλέπονται τα μεγαλύτερα και πολυπληθέστερα έργα υποδομής που έγιναν ποτέ στην Ελλάδα. Τα έργα είναι καλά. Μπορούν, όμως είπε ο πρόεδρος του ΤΕΕ, με τους ίδιους πόρους να γίνουν περισσότερα έργα, καλύτερα, πιο ασφαλή, σε λιγότερο χρόνο, θέτοντας όμως ως προϋποθέσεις: Να αξιοποιείται όλο το μελετητικό και κατασκευαστικό δυναμικό. Να μην υπάρχουν περικοπές πολύτιμων πιστώσεων από τα ΚΠΣ.
Να αποσαφηνισθούν οι προϋποθέσεις εκτέλεσης των δημοσίων έργων μετά το 2006. Να μην αποτελέσουν πόλο έλξης για δραματικούς μετασχηματισμούς τα 4 τρισ. ετήσιου τζίρου των ιδιωτικών έργων. Να μην μετατρέπονται ένα προς ένα τα κτίρια της βιομηχανίας σε νυκτερινά κέντρα. Να μην έχουμε κάθε χρόνο χιλιάδες εργατικά ατυχήματα. Να αποτραπούν φαινόμενα που καταγράφονται σε κείμενα της Ε.Ε., του ΣτΕ, του Ελεγκτικού Συνεδρίου, τα οποία αφορούν σε: αστοχίες έργων, αποκλίσεις από τον αρχικό προγραμματισμό, ανίσχυρη δημόσια διοίκηση, έλλειψη διαφάνειας και υγιούς ανταγωνισμού, πρόσληψη συμβούλων, που αποδεικνύονται ανεπαρκείς, αμείβονται υπέρογκα και οδηγούν σε δραματικές υπερβάσεις του κόστους και σε αρνητικές συνέπειες από τον τρόπο επιλογής των αναδόχων. «Αισθανόμαστε ότι ο ουσιαστικός και υπεύθυνος διάλογος είναι χαρακτηριστικό εν ανεπαρκεία» είπε ο κ. Αλαβάνος και ανέφερε πρόσφατα παραδείγματα, όπως το νομοσχέδιο για τις άδειες δόμησης και τα αυθαίρετα που κατατέθηκε στη Βουλή, χωρίς να γίνει καμιά υπόδειξη του ΤΕΕ αποδεκτή, ενώ στην κοινή επιτροπή ΥΠΕΧΩΔΕ - ΤΕΕ δεν αντιπαρατέθηκαν επιχειρήματα στο σύνολο των προτάσεων του ΤΕΕ. Επίσης ότι το Υπουργείο Παιδείας αρνείται να συζητήσει με το ΤΕΕ, αλλά όταν αναδεικνύονται οι αντιφάσεις στην πολιτική του, ανακοινώνει στον Τύπο ότι το έχει προσκαλέσει στο διάλογο, που δεν κάνει. Ακολούθως, ο κ. Αλαβάνος αναφέρθηκε στην πρόταση του ΤΕΕ και άλλων εννέα επιμελητήριων και επαγγελματικών επιστημονικών φορέων (ΔΣΑ, ΠΙΣ, ΓΕΩΤΕΕ, Oικονομικό, ΕΒΕΑ, Ξενοδοχειακό κ.λπ.), που θα ανακοινωθεί προσεχώς, η οποία προβλέπει να είναι υποχρεωτική η γνωμοδότησή τους για κάθε νομοθετική πρωτοβουλία, που αφορά ή έχει σοβαρές επιπτώσεις στην επαγγελματική δραστηριότητα και λειτουργία των μελών τους. Αυτή η κοινή πρόταση · είπε · αποτελεί μία πρόσκληση και πρόκληση προς όλες τις συντεταγμένες πολιτικές δυνάμεις, την κυβέρνηση και τα κόμματα, ώστε να προωθηθεί στη Βουλή, ως στέρεα νομοθετική ρύθμιση, με την μέγιστη πολιτική συναίνεση, πράγμα που θα είναι μία απόδειξη δημοκρατίας.
O κ. Αλαβάνος τόνισε την ανάγκη κεφαλαιοποίησης και αξιοποίησης της τεχνογνωσίας του κατασκευαστικού κλάδου και των ελλήνων μηχανικών και την προώθηση μέτρων και πολιτικών, που θα ευνοεί την έξοδο του δυναμικού από τα σύνορα, κυρίως στα Βαλκάνια. Επίσης την ανάγκη έργων περιφερειακής ανάπτυξης και τη στήριξη της βιομηχανίας και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, με αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και της κοινωνίας της πληροφορίας. Το ΤΕΕ τόνισε ότι θεωρεί αναγκαία τη συνέχιση του προγράμματος του Εθνικού Κτηματολογίου, της ολοκλήρωσης των διαδικασιών θεσμοθέτησης χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού. Για τα θέματα της Παιδείας υπογράμμισε ως θεμελιώδη προϋπόθεση την επαρκή επιστημονική κατάρτιση των ελλήνων μηχανικών με έγκυρες σπουδές διάρκειας τουλάχιστον 5 ετών. Το ΤΕΕ αρνείται την κατ’ όνομα ανωτατοποίηση σχολών, την ουσιαστική υποβάθμιση των σπουδών στα ΑΕΙ και είναι σταθερός υπέρμαχος μιας δημόσιας παιδείας, που θα παράγει ικανούς και ευαίσθητους επιστήμονες.
Μ. Δρακάκης
O Α’ Αντιπρόεδρος ΤΕΕ χαιρέτισε την παρουσία του Προέδρου της Ν.Δ. Κ. Καραμανλή στο ΤΕΕ στην αίθουσα της αντιπροσωπείας, όπως είπε χαρακτηριστικά στο «σπίτι του ΤΕΕ και των μηχανικών». Η επίσκεψη και ομιλία του Προέδρου της Ν.Δ. Κ. Καραμανλή εντάσσεται στην πρωτοβουλία ανοιχτού διαλόγου με τους πολιτικούς αρχηγούς, που ανέλαβε το ΤΕΕ, με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 80 χρόνων από την ίδρυση του, και σημείωσε τις εκδηλώσεις, που προηγήθηκαν με την παρουσία των πολιτικών αρχηγών του ΚΚΕ και του Συνασπισμού. Oι εκδηλώσεις αυτές είπε δεν είναι επετειακές. Αποτελούν πρωτοβουλίες ουσίας και διαλόγου για τα σύγχρονα προβλήματα της ανάπτυξης και του τόπου. O κ. Δρακάκης μίλησε για την καλή συνεργασία μεταξύ ΤΕΕ και Ν.Δ. και απευθυνόμενος προς τον κ. Καραμανλή ζήτησε «απ’ όποια θέση του επιφυλάξει ο ελληνικός λαός να είναι όπως μέχρι σήμερα κοντά στο ΤΕΕ».
Θ. Ξανθόπουλος
Προλογίζοντας τον Πρόεδρο της Ν.Δ., ο πρώην Πρύτανης του ΕΜΠ αναφέρθηκε σε τρία κρίσιμα αιτήματα του ΤΕΕ και των ελλήνων μηχανικών. Αυτά είναι: 1. Διαφύλαξη και περαιτέρω αναβάθμιση της Παιδείας των ελλήνων διπλωματούχων μηχανικών, με ενιαία πενταετή φοίτηση στα Πολυτεχνεία, που είναι σε θέση να προσφέρουν ισχυρό θεωρητικό υπόβαθρο και ολοκληρωμένη εργαστηριακή και πρακτική άσκηση. 2. Καθαρές και διαμορφωμένες σε διακριτά επίπεδα θεσμικές ρυθμίσεις για τα επαγγελματικά προσόντα των μηχανικών. Oι προωθούμενες θεσμικές ρυθμίσεις για τα επαγγελματικά προσόντα των μηχανικών. 3. Έγκαιρος ρεαλιστικός και ολοκληρωμένος αναπτυξιακός σχεδιασμός σε έργα υποδομής για την περίοδο μετά το 2004-2006. Ενδεικτικά ο κ. Ξανθόπουλος ανέφερε έξι κατηγορίες έργων, παραμελημένων μέχρι σήμερα που πρέπει να τεθούν σε προτεραιότητα. Αυτές είναι: α) Αστικό και περιαστικό περιβάλλον. β) Αναγκαίες συμπληρώσεις οδικών αξόνων και κυκλοφοριακής υποδομής. γ) Συμπλήρωση και αναβάθμιση των εκπαιδευτικών υποδομών. δ) Αξιοποίηση του ανεκμετάλλευτου υδατικού πλούτου. ε) Αποχετευτικά δίκτυα ομβρίων και ακαθάρτων. στ) Συλλογή και διαχείριση στερεών απορριμμάτων.
Εμπαιγμός των μηχανικών
ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΑΓΕΣ ΤO ΣΧΕΔΙO ΝOΜOΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΔΕΙΕΣ ΔOΜΗΣΗΣ
Το σχέδιο νόμου για την έκδοση αδειών δόμησης και τα αυθαίρετα κατατέθηκε τελικά στη Βουλή, την Τετάρτη 26 Νοεμβρίου, από την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΧΩΔΕ, χωρίς καμιά ουσιαστική αλλαγή, παρά τις αρχικές διαβεβαιώσεις και τις εν συνεχεία συζητήσεις που είχαν γίνει με το ΤΕΕ. Είκοσι τέσσερις ώρες, με Δελτίο Τύπου, το ΤΕΕ υπογράμμιζε:
Στην τελική του μορφή, το κείμενο του σχεδίου νόμου, είναι δυσμενέστερο του αρχικού, παραγνωρίζει κάθε έννοια ασφάλειας των οικοδομών, αδιαφορεί πλήρως για τις περιβαλλοντικές συνθήκες και την ποιότητα ζωής των πολιτών, ανατρέπει συλλήβδην και συνοπτικά νόμους, διατάγματα και υπουργικές αποφάσεις, που έως και πριν μερικούς μήνες το ίδιο υπουργείο προωθούσε. Όπως προκύπτει από το κείμενο, καμιά από τις συγκεκριμένες προτάσεις που υποβλήθηκαν στην κοινή επιτροπή ΥΠΕΧΩΔΕ-ΤΕΕ και αποσκοπούσαν στη βελτίωση της ποιότητας των μελετών και των κατασκευών, καθώς και στον πλήρη έλεγχό τους από υπεύθυνα κρατικά όργανα, αν και κρίθηκαν ορθές από τους υπηρεσιακούς παράγοντες, δεν έγιναν αποδεκτές από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου, με συνέπεια να μην γίνει απολύτως καμιά τροποποίηση ή βελτίωση του αρχικού κειμένου. Το ΥΠΕΧΩΔΕ, όπως καθίσταται φανερό, συνεχίζοντας τον εμπαιγμό του τεχνικού κόσμου της χώρας, εμμένει στην απαράδεκτη απόφαση της κατάργησης του ελέγχου των μελετών και κατασκευών, παρά τη συνταγματική επιταγή και μεταθέτει την ευθύνη στους ιδιώτες μηχανικούς. Ταυτόχρονα, οι διπλωματούχοι μηχανικοί, με το υπό ψήφιση σχέδιο νόμου, στο εξής θα αντιμετωπίζονται ως έμποροι ναρκωτικών ή τρομοκράτες, καθώς το αδίκημα της υπέρβασης της πολεοδομικής νομοθεσίας, έστω και κατά λάθος, επισύρει ποινή κάθειρξης, χωρίς δικαίωμα εξαγοράς (άρθρο 5, παρ. 4).
Σε ό,τι αφορά στην εκτός σχεδίου δόμηση και σε αντίθεση με όσα αναφέρονται στην εισηγητική έκθεση, αυτή πλέον καθίσταται αδύνατη, ακόμη και σε άρτια αγροτεμάχια σε όλη την επικράτεια (άρθρο 10), με συνέπεια να δημιουργούνται πολλαπλά κοινωνικά προβλήματα και προϋποθέσεις για νέες αυθαιρεσίες. Το ΤΕΕ, κατόπιν όλων αυτών, θεωρεί τη στάση του ΥΠΕΧΩΔΕ εμπαιγμό απέναντι στον θεσμοθετημένο τεχνικό σύμβουλο της πολιτείας και δηλώνει ότι θα αντιδράσει με όλους τους δυνατούς και νόμιμους τρόπους στην απαράδεκτη και πρωτόγνωρη για τον τεχνικό κόσμο συμπεριφορά. Καλεί, όλα τα μέλη του με την συμμετοχή τους την Κυριακή στην κάλπη · για την ανάδειξη των νέων οργάνων διοίκησής του · να τοποθετηθούν έμπρακτα υπέρ της ανάδειξης του ρόλου και ενάντια στην απαξίωση της εργασίας των μηχανικών.
Πράξη αντικατάστασης
Μέλους της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ
Το Προεδρείο της Αντιπροσωπείας του ΤΕΕ έχοντας υπόψη: 1) Την από 12.11.2003 παραίτηση του Μέλους της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ Αθανασίου Βλέτσα. 2) Τις διατάξεις των παρ. 2 και 3 του άρθρου 8 του Π.Δ. της 27-11/14.12.1926 όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 8 του Ν. 1486/1984 και το άρθρο 14 του Ν. 2187/94, καθώς και τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 9 του Ν. 1486/84. 3) Τα τελικά αποτελέσματα των εκλογών της 26.11.2000 για την ανάδειξη αιρετών Μελών Oργάνων του ΤΕΕ. 4) Τα αποτελέσματα των μυστικών ψηφοφοριών που έγιναν κατά τις Ειδικές Συνεδριάσεις της Αντιπροσωπείας του ΤΕΕ της 26 και 27.1.2002 και την 9.2.2002, σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 7 και την παρ. 2 του άρθρου 8 του παραπάνω Π.Δ., όπως αντικαταστάθηκαν από τα άρθρα 7 και 8 του Ν. 1486/1984 και το άρθρο 14 του Ν. 2187/94 και της αριθμ. Δ16γ/011/364/Γ/21-6-94 απόφασης του Αναπληρωτή Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ, όπως αυτά αναγράφονται στα Πρακτικά των παραπάνω Συνεδριάσεων και 5) Τις διατάξεις του άρθρου 3 του Π.Δ. 404/90. Αποφασίζει την αντικατάσταση του παραιτηθέντος συναδέλφου από Μέλος της Διοικούσας Επιτροπής με το συνάδελφο Εμμανουήλ Γιαμπουρά του Γεωργίου, Διπλωματούχο Ηλεκτρονικό Μηχανικό, που είναι ο αμέσως επόμενος σε σειρά επιτυχίας υποψήφιος του ιδίου ψηφοδελτίου με το οποίο είχε εκλεγεί ο παραιτηθείς συνάδελφος Αθανάσιος Βλέτσας. Αθήνα, 18 Νοεμβρίου 2003 Το Προεδρείο της Αντιπροσωπείας του ΤΕΕ
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΑ
Θεμελιώθηκε το νέο κτίριο του ΤΕΕ/ΤΚΜ
ΤΕΕ - Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας
Θεμελιώθηκε το νέο κτίριο του ΤΕΕ/ΤΚΜ και έτσι εισήλθε στην τελική ευθεία μια προσπάθεια 25 ετών, η οποία θα δώσει στη Θεσσαλονίκη, ένα νέο δημόσιο κτίριο, κόσμημα για την πόλη, προϊόν πανελλήνιου αρχιτεκτονικού διαγωνισμού. Η θεμελίωση του κτιρίου του ΤΕΕ/ΤΚΜ έγινε στις 25.11.2003 από τον υπουργό Μακεδονίας-Θράκης Χ. Καστανίδη και τον υφυπουργό ΥΠΕΧΩΔΕ Γ. Τσακλίδη, παρουσία εκπροσώπων τοπικών αρχών και φορέων, της διοίκησης του ΤΕΕ και μεγάλου αριθμού μηχανικών. Θεμελιώθηκε το νέο κτίριο του ΤΕΕ/ΤΚΜ και έτσι εισήλθε στην τελική ευθεία μια προσπάθεια 25 ετών, η οποία θα δώσει στη Θεσσαλονίκη, ένα νέο δημόσιο κτίριο, κόσμημα για την πόλη, προϊόν πανελλήνιου αρχιτεκτονικού διαγωνισμού. Η θεμελίωση του κτιρίου του ΤΕΕ/ΤΚΜ έγινε στις 25.11.2003 από τον υπουργό Μακεδονίας-Θράκης Χ. Καστανίδη και τον υφυπουργό ΥΠΕΧΩΔΕ Γ. Τσακλίδη, παρουσία εκπροσώπων τοπικών αρχών και φορέων, της διοίκησης του ΤΕΕ και μεγάλου αριθμού μηχανικών. Στην τελετή της θεμελίωσης χοροστάτησε ο Πρωτοσύγκελος της Ι.Μ. Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Αρχιμανδρίτης Βαρνάβας, ο οποίος και μετέφερε τις ευχές του Μητροπολίτη Διονυσίου. Κατά το σύντομο χαιρετισμό του ο υπουργός Μακεδονίας-Θράκης Χάρης Καστανίδης εξήρε το ρόλο του ΤΕΕ/ΤΚΜ και τη θετική συμβολή του σε όλα τα ζητήματα, τεχνικά και ευρύτερα, που απασχολούν το χώρο δράσης του, ενώ ο υφυπουργός ΠΕΧΩΔΕ Γιάννης Τσακλίδης δήλωσε αισιόδοξος για το μέλλον του τεχνικού κλάδου, είπε ότι με το Δ΄ ΚΠΣ και το άνοιγμα της βαλκανικής ενδοχώρας δημιουργούνται νέες προοπτικές ανάπτυξης για τον κλάδο και μετά το 2006, ενώ τέλος, διαβεβαίωσε ότι το Υπουργείο προσβλέπει στη συνεργασία με το ΤΕΕ για τη ρύθμιση των εκκρεμών θεμάτων που αφορούν τους μηχανικούς.
O Πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιάννης Αλαβάνος, δήλωσε ότι θα υποστηριχθεί το έργο κατασκευής του κτιρίου, ύψους δαπάνης περίπου 3,5 εκατ. ευρώ, το οποίο και θα ολοκληρωθεί στις αρχές του 2005. Με την κατασκευή του κτιρίου του ΤΕΕ/ΤΚΜ, όπως και των κτιριακών εγκαταστάσεων για άλλα τέσσερα περιφερειακά τμήματα, ολοκληρώνεται το κτιριοδομικό πρόγραμμα του Επιμελητηρίου και, στη συνέχεια, θα εξεταστεί η κατασκευή κτιριακών εγκαταστάσεων για το κεντρικό ΤΕΕ στην Αθήνα. O Πρόεδρος του ΤΕΕ/ΤΚΜ, Σάκης Τζακόπουλος, στο σύντομο χαιρετισμό του αναφέρθηκε σε όσους συνέβαλαν στην υλοποίηση της νέας στέγης του Τμήματος και ειδικότερα ευχαρίστησε για τις προσπάθειές τους, τους Προέδρους του ΤΕΕ Νίκο Δεσίλα, Ευάγγελο Κουλουμπή, Κώστα Λιάσκα, Γιάννη Αλαβάνο ενώ αναφέρθηκε και στον αείμνηστο Ντίνο Παναγιωτόπουλο. Επίσης αναφέρθηκε στους προκατόχους του, Προέδρους του ΤΕΕ/ΤΚΜ Ανέστη Βαλιούλη, Σωτήρη Κούβελα, Κώστα Πατραμάνη, Δημήτρη Τσαπραλή, Ανδρέα Κουράκη, Παναγιώτη Δέντσορα, Γωγώ Κωτίδου, Γιάννη Αικατερινάρη και Γιάννη Oικονομίδη. O Σ. Τζακόπουλος δεν παρέλειψε να ευχαριστήσει για την εξασφάλιση οικονομικής συνδρομής τον υφυπουργό Εθνικής Oικονομίας Χρήστο Πάχτα, τον πρώην υπουργό Μακεδονίας-Θράκης Γιώργο Πασχαλίδη και τον υφυπουργό ΠΕΧΩΔΕ Γιάννη Τσακλίδη, καθώς επίσης ευχαρίστησε το Δήμαρχο Θεσσαλονίκης Βασίλη Παπαγεωργόπουλο και τον Αντιδήμαρχο Αρχιτεκτονικού Νίκο Ταχιάο που συνέβαλαν στην αντιμετώπιση των προβλημάτων που υπήρξαν στο ξεκίνημα της κατασκευής, αλλά και τον Β΄ Αντιπρόεδρο του ΤΕΕ Αντώνη Κοτσαμπασάκη για την καθημερινή του υποστήριξη. Καταλήγοντας, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ/ΤΚΜ κάλεσε τους μηχανικούς-μέλη του Τμήματος να στηρίξουν το Επιμελητήριο στο έργο του, το οποίο, όπως τόνισε, ως τεχνικός σύμβουλος της Πολιτείας, έχει σημαντικό, καθοριστικό και δύσκολο ρόλο να διαδραματίσει.
Τέλος, σύντομο χαιρετισμό απηύθυνε και ο Νομάρχης Θεσσαλονίκης Παναγιώτης Ψωμιάδης, ο οποίος και τόνισε την αγαστή και παραγωγική συνεργασία που υπάρχει μεταξύ ΝΑΘ και ΤΕΕ/ΤΚΜ. Παρέστησαν στην τελετή της θεμελίωσης ο υφυπουργός Εξωτερικών Γιάννης Μαγκριώτης, οι βουλευτές Θεσσαλονίκης Σταύρος Καλαφάτης, Σωτήρης Κούβελας, Μίνα Ξηροτύρη, Γιώργος Oρφανός και ο βουλευτής Κιλκίς και υπεύθυνος του Τομέα ΠΕΧΩΔΕ της Ν.Δ. Σάββας Τσιτουρίδης. Επίσης παρόντες ήταν ο Γ.Γ. της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Ηλίας Λιακόπουλος, ο Πρόεδρος του OΡΘΕ Κώστας Λοϊζος, ο Πρόεδρος του ΙOΚ, Νίκος Δεσύλας, ο Πρόεδρος της ΕOΑΕ, Γιάννης Oικονομίδης, ο Πρόεδρος της ΕΥΑΘ Παγείων Α.Ε., Σωτήρης Πρέντζας, ο Γενικός Δ/ντής της Περιφέρειας Κ. Μακεδονίας, Δημοσθένης Σαρηγιάννης, η Δ/ντρια της ΔΕΚΕ Κ. Μακεδονίας, Παναγιώτα Μιχούδη, ο Αντινομάρχης Θεσσαλονίκης, Στάθης Αβραμίδης, ο Αντιδήμαρχος Θεσσαλονίκης, Νίκος Ταχιάος. Τους συλλογικούς φορείς των μηχανικών εκπροσώπησαν: ο Πρόεδρος του ΣΑΘ, Κώστας Μπελημπασάκης, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Θεσσαλονίκης Πάρης Μπίλλιας, η Πρόεδρος του Συλλόγου Μελετητών Δημοσίων Έργων Κ. Μακεδονίας, Μαρία Γρηγοριάδου, η Πρόεδρος της ΕΜΔΥΔΑΣ Κ. Μακεδονίας, Σταυρούλα Μπαϊρακτάρη, ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Πτυχιούχων Εργοληπτών Δημοσίων Έργων Θεσσαλονίκης και Κ. Μακεδονίας, Κωνσταντίνος Ζήκας και ο Πρόεδρος του Συλλόγου Μηχανικών Η/Υ Βόρειας Ελλάδας, Ιωάννης Μαυρίδης. Από πλευράς ΤΕΕ, παρέστησαν επίσης η Γεν. Γραμματέας της Δ.Ε., Τόνια Μοροπούλου και το μέλος της Δ.Ε. Κώστας Σαββίδης, όπως επίσης ο Γεν. Γραμματέας του Προεδρείου της Αντιπροσωπείας, Στέφανος Ιωακειμίδης.
Απόν πλευράς ΤΕΕ/ΤΚΜ παρέστησαν ο Αντιπρόεδρος, Γιάννης Δαρδαμάνης, ο Γεν. Γραμματέας, Βενέτης Μπούρας, και τα μέλη Βαγγέλης Αδαμογιάννης, Γιάννης Αικατερινάρης, Κώστας Κατσιάβαλος, Πηνελόπη Ράλλη και Κορίνα Σοϊλεμετζίδου. Επίσης παρέστη ο Αντιπρόεδρος της Αντιπροσωπείας, Χρήστος Μακρής όπως και οι πρώην Πρόεδροι του Τμήματος Κώστας Πατραμάνης, Δημήτρης Τσαπραλής, Ανδρέας Κουράκης και Παναγιώτης Δέντσορας. Το κτίριο To νέο κτίριο του ΤΕΕ/ΤΚΜ, που εδρεύει στη Λεωφόρο Μεγάλου Αλεξάνδρου και αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Ιανουάριο του 2005. Κατασκευάζεται σε οικόπεδο έκτασης 1.419.95 τ.μ., που περικλείεται από τη Λεωφόρο Μεγάλου Αλεξάνδρου και τις οδούς Αγίου Σεραφείμ, Κίμωνος Βόγα και Εδμόνδου Άμποτ. Πρόκειται για ένα τριώροφο κτίσμα με δύο υπόγεια, που αναμένεται να δώσει ανάσα στη δομημένη με υψηλά κτίρια παραλιακή περιοχή (αφού θα καλύψει μόνο κατά το 60% τον ισχύοντα συντελεστή δόμησης). Η λιτή γραμμή και οι ανάλαφροι όγκοι του κτίσματος, που περιλαμβάνει χώρους γραφείων, βιβλιοθήκη, αμφιθέατρο και υπόγειο χώρο στάθμευσης, είναι προϊόν πανελλήνιου αρχιτεκτονικού διαγωνισμού. Το ύψος της δαπάνης για την ολοκλήρωση του έργου ανέρχεται στο ποσόν του 1,2 δισ. δρχ (περίπου 3,52 εκατ. ευρώ), σύμφωνα με τις αρχικές μελέτες εφαρμογής. Ωστόσο, έχει ανατεθεί η εκπόνηση συμπληρωματικής μελέτης η οποία θα οδηγήσει σε περαιτέρω μείωση του κόστους. Μέρος της δαπάνης κατασκευής καλύπτεται από το κεντρικό ΤΕΕ (350 εκατ. δρχ.), το υπουργείο Oικονομίας (300 εκατ. δρχ., μέσω του ΠΔΕ), το ΥΠΕΧΩΔΕ (100 εκατ. δρχ. επίσης μέσω του ΠΔΕ) και το ΥΜΑ-Θ (40 εκατ. δρχ. από πρόγραμμα του υπουργείου). Για το υπόλοιπο απαιτούμενο ποσόν έχει εγκριθεί η δανειοδότηση από την Τράπεζα Πειραιώς.
Σε ό, τι αφορά την πορεία του έργου, έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες θεμελίωσης (φρεατοπάσσαλοι, διαφραγματικοί τοίχοι) του κτιρίου. Η παρακολούθηση της πορείας των εργασιών έχει ανατεθεί (μετά από πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος) σε τέσσερις τεχνικούς συμβούλους και σε επιτροπή αποτελούμενη από μέλη της Διοικούσας Επιτροπής και υπαλλήλους του ΤΕΕ.
Σεμινάρια μικρής διάρκειας
ΤΕΕ - Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας
ΕΔ Κύκλος: Ιανουάριος - Φεβρουάριος 2004
Το ΤΕΕ/ΤΚΜ συνεχίζει το πρόγραμμα επιμόρφωσης των μηχανικών (ελεύθερων επαγγελματιών ή υπαλλήλων στο δημόσιο ή ιδιωτικό τομέα), με τη διοργάνωση του Ε’ κύκλου σεμιναρίων μικρής διάρκειας, που θα πραγματοποιηθεί το διάστημα Ιανουαρίου - Φεβρουαρίου 2004.
Αποφασίστηκε η υλοποίηση έξι (6) σεμιναρίων στη Θεσσαλονίκη και από ένα (1) στους νομούς Ημαθίας, Κιλκίς, Πέλλας, Πιερίας, Σερρών και Χαλκιδικής. Τα σεμινάρια, επειδή απευθύνονται σε εργαζόμενους συναδέλφους, θα γίνονται κατά τις απογευματινές ώρες (17.00-22.00) και η διάρκειά τους θα είναι 25 ώρες (περίπου 1 εβδομάδα). Στην επιλογή των καταρτιζόμενων θα προτιμηθούν οι συνάδελφοι που δεν έχουν παρακολουθήσει σεμινάριο, κατά το έτος 2003. Η παρουσία στα σεμινάρια είναι υποχρεωτική και δε θα δοθούν βεβαιώσεις παρακολούθησης σε όσους απουσιάσουν πλέον του 10% των συνολικών ωρών του προγράμματος. Καλούνται οι συνάδελφοι, που ενδιαφέρονται να τα παρακολουθήσουν, να συμπληρώσουν και υποβάλουν την αίτηση δήλωσης συμμετοχής, μέχρι τη 10η Δεκεμβρίου 2003. Oι αιτήσεις υποβάλλονται: · για το Ν. Θεσσαλονίκης: στα γραφεία του ΤΕΕ/ΤΚΜ (Ζεύξιδος 8 - 6ος όροφος, fax: 2310-235.487, e-mail: mitraka@central. tee.gr, Α. Μητρακάκη, τηλ. 2310-253.244) · για το Ν. Ημαθίας: στα γραφεία της ΝΕ (Ιεραρχών 1 - 59100 Βέροια, τηλ. & fax 23310-21.060, Α. Τσαρουχά) · για το Ν. Κιλκίς: στα γραφεία της ΝΕ (Εθν. Αντίστασης 1 - 61100 Κιλκίς, τηλ. & fax 23410-27.700, Α. Σαββίδου) · για το Ν. Πέλλας: στα γραφεία της ΝΕ (Ηφαιστίωνος 3 - 58200 Έδεσσα, τηλ. & fax 23810-26.044, Γ. Σέξτος) · για το Ν. Πιερίας: στα γραφεία της ΝΕ (Π. Τσαλδάρη 16 - 60100 Κατερίνη, τηλ. & fax 23510-39.801, Μ. Oρφανουδάκη) · για το Ν. Σερρών: στα γραφεία της ΝΕ (Π. Κωστοπούλου 12 - 62122 Σέρρες, τηλ. & fax 23210-51.122, Α. Τσαρτσίδου) · για το Ν. Χαλκιδικής: στα γραφεία της ΝΕ (έναντι Νομαρχίας 63100 Πολύγυρος, τηλ. & fax 23710-24.089, Α. Κουνάδου)
Α. Σεμινάρια Νομού Θεσσαλονίκης
1. Χρήση δορυφορικών απεικονίσεων σε τοπογραφικές εφαρμογές Περιεχόμενο: ? Πηγές και χαρακτηριστικά των δορυφορικών τηλεπισκοπικών εικόνων. Ραδιομετρική βελτίωση. Υπερφασματικές εικόνες. Εικόνες radar. Πολυφασματικοί μετασχηματισμοί των εικόνων. Τεχνικές ταξινόμησης. Τεχνικές συγχώνευσης εικόνων, διαχρονικών, διαφορετικής χωρικής ανάλυσης και διαφορετικών αισθητήρων. Γεωμετρική αναγωγή, ορθοαναγωγή και εγγραφή των εικόνων. Δημιουργία ψηφιακού μοντέλου εδάφους από στερεοζεύγος δορυφορικών εικόνων. Εφαρμογές της ψηφιακής επεξεργασίας τηλεπισκοπικών εικόνων. Απευθύνεται σε: Αγρ-Τ. Ώρες: 25 Άτομα: 25 Επιστημονικός υπεύθυνος: Τσακίρη-Στρατή Μαίρη, Αγρ-Τ 2. Βιοκλιματικός σχεδιασμός κτιρίων Περιεχόμενο: ? Μέθοδοι και συστήματα εξοικονόμησης της ενέργειας με βιοκλιματικό σχεδιασμό ? Αρχές βιοκλιματικού σχεδιασμού ? Εξοικονόμηση ενέργειας για τη θέρμανση, την ψύξη και το φωτισμό των κτιρίων ? Θερμική και οπτική άνεση, ηλιακή πρόσοδος, φυσικός δροσισμός, εφαρμογή ηλιακών παθητικών συστημάτων, βιοκλιματικός σχεδιασμός περιβάλλοντος χώρου, μηχανολογικές εγκαταστάσεις που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση ενέργειας για θέρμανση και ψύξη. ? Χαρακτηριστικά παράδειγμα αρχιτεκτονικού έργου, με έμφαση στο βιοκλιματικό σχεδιασμό, από τη διεθνή εμπειρία και την ελληνική πραγματικότητα. Απευθύνεται σε: Α, Π, Μ, Μ-Η, Μηχανικούς Περιβάλλοντος. Ώρες: 25 Άτομα: 50 Επιστημονικός υπεύθυνος: Αξαρλή Κλειώ, Α 3. Αρχές διοίκησης και οργάνωσης βιομηχανικής παραγωγής Περιεχόμενο: ? Διαχείριση και έλεγχος ποιότητας ? Μέθοδοι προγραμματισμού παραγωγής ? Ποσοτικές μέθοδοι λήψης αποφάσεων ? Μέθοδοι διαχείρισης αποθεμάτων ? Τεχνικές διαχείρισης έργων ? Πρόβλεψη ζήτησης ? Βασικά χρηματοοικονομικά στοιχεία παραγωγικών μονάδων Απευθύνεται σε: Η, Μ, Χ, Μηχανικούς Παραγωγής και Διοίκησης. Ώρες: 25 Άτομα: 50 Επιστημονικοί υπεύθυνοι: Σαμαράς Πέτρος, Χ Κακοτρίχης Ηλίας, Χ 4. Κατασκευές από φέρουσα τοιχοποιία: Κανονισμός, βλάβες, αποκατάσταση Περιεχόμενο: ?Μηχανική της τοιχοποιίας ? Δομικά συστήματα νέων και διατηρητέων κτιρίων από φέρουσα τοιχοποιία: Oριζόντιος φέρων οργανισμός (πατώματα, στέγες), κατακόρυφος φέρων οργανισμός (πεσσοί, ανώφλια, διαζώματα, ελκυστήρες) ? Απόκριση φέροντος οργανισμού, τυπολογία βλαβών υπό κατακόρυφα φορτία και σεισμική καταπόνηση ? Ευρωκώδικας 6 - Εθνικό Κείμενο Εφαρμογής ? Μέθοδοι και υλικά αποκατάστασης και ενίσχυσης διατηρητέων κτιρίων από φέρουσα τοιχοποιία Απευθύνεται σε: Π, Α. Ώρες: 25 Άτομα: 50 Επιστημονικός υπεύθυνος: Ιγνατάκης Χρήστος, 5. Η εφαρμογή του σχεδιασμού των μεταφορών και της κυκλοφοριακής τεχνικής στην πράξη Περιεχόμενο: ? Ανάλυση των κανόνων και της διαδικασίας σχεδιασμού των μεταφορών ? Μεθοδολογική προσέγγιση της διαδικασίας υλοποίησης των μελετών λειτουργικής αναβάθμισης ? Εμβάθυνση στις αρχές διαχείρισης της κυκλοφορίας και κυκλοφοριακής τεχνικής ? Παραδείγματα εφαρμογής των καινοτόμων μέτρων, που εφαρμόζονται τα τελευταία χρόνια, στα συγκοινωνιακά δίκτυα. Απευθύνεται σε: Π, Αγρ-Τ, Μηχανικούς Περιφερειακής Ανάπτυξης, Η, Μ και μηχ. Η/Υ. Ώρες: 25 Άτομα: 50 Επιστημονικοί υπεύθυνοι: Παπαϊωάννου Παναγιώτης, Αγρ-Τ Γεωργίου Γεώργιος, Π 6. Χρηματοδοτικά εργαλεία ενεργειακών και περιβαλλοντικών επενδύσεων - μέθοδοι αξιολόγησης Περιεχόμενο: ? Βασικές μέθοδοι ενεργειακών και περιβαλλοντικών επενδύσεων και κυρίως συστημάτων περιβαλλοντικής διαχείρισης ? Μέθοδοι χρηματοδότησης των οικονομικών επενδύσεων που απαιτούνται ? Ανάλυση μεθόδων αξιολόγησης των επενδύσεων ? Παρουσίαση ζητημάτων περιβαλλοντικής λογιστικής, διοικητικής λογιστικής και λογιστικής κόστους. Απευθύνεται σε: όλες τις ειδικότητες. Ώρες: 25 Άτομα: 50 Επιστημονικός υπεύθυνος: Μυλωνάς Σωτήριος, Π Χριστοφορίδης Αναστάσιος, Μ
Β. Σεμινάρια Νομών Κεντρικής Μακεδονίας
1. Κατασκευές από φέρουσα τοιχοποιία: Κανονισμός, βλάβες, αποκατάσταση Περιεχόμενο: ? Μηχανική της τοιχοποιίας ? Δομικά συστήματα νέων και διατηρητέων κτιρίων από φέρουσα τοιχοποιία: Oριζόντιος φέρων οργανισμός (πατώματα, στέγες), κατακόρυφος φέρων οργανισμός (πεσσοί, ανώφλια, διαζώματα, ελκυστήρες) ? Απόκριση φέροντος οργανισμού, τυπολογία βλαβών υπό κατακόρυφα φορτία και σεισμική καταπόντηση ? Ευρωκώδικας 6 - Εθνικό Κείμενο Εφαρμογής ? Μέθοδοι και υλικά αποκατάστασης και ενίσχυσης διατηρητέων κτιρίων από φέρουσα τοιχοποιία Απευθύνεται σε: Π, Α. Ώρες: 25 Άτομα: 50 Επιστημονικός υπεύθυνος: Ιγνατάκης Χρήστος, Π Τόπος: Ν. Ημαθίας 2. Υγεία και ασφάλεια στα τεχνικά έργα Περιεχόμενο: ? Ενημέρωση των μηχανικών (μελετητών, κατασκευαστών, επιβλεπόντων) σχετικά με τις ισχύουσες διατάξεις της νομοθεσίας για την Υ+Α στα τεχνικά έργα ? Εφαρμογή του θεσμού Τεχνικού Ασφάλειας και Γιατρού Εργασίας στα τεχνικά έργα ? Σύνταξη ΣΑΥ - ΦΑΥ σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Π.Δ. 305/96 (εναρμόνιση εθνικού δικαίου με οδηγία 92/57 της ΕΕ) ? Εφαρμογή του θεσμού των συντονιστών ? Εντοπισμός κινδύνων ανά φάση εργασιών Απευθύνεται σε: όλες τις ειδικότητες. Ώρες: 25 Άτομα: 50 Επιστημονικός υπεύθυνος: Δόση Μαρία, Α Τόπος: Ν. Κιλκίς 3. Η εφαρμογή του σχεδιασμού των μεταφορών και της κυκλοφοριακής τεχνικής στην πράξη Περιεχόμενο: ? Ανάλυση των γενικών και ειδικών κανόνων σχεδιασμού των μεταφορών ? Μεθοδολογική προσέγγιση της διαδικασίας υλοποίησης των μελετών λειτουργικής αναβάθμισης ? Εμβάθυνση στις αρχές διαχείρισης της κυκλοφορίας και κυκλοφοριακής τεχνικής ? Παραδείγματα εφαρμογής των καινοτόμων μέτρων, που εφαρμόζονται τα τελευταία χρόνια, στα δίκτυα συγκοινωνιακής υποδομής Απευθύνεται σε: Π, Αγρ-Τ, Μηχανικούς Περιφερειακής Ανάπτυξης, Η, Μ και μηχ. Η/Υ. Ώρες: 25 Άτομα: 50 Επιστημονικοί υπεύθυνοι: Παπαϊωάννου Παναγιώτης, Π Γεωργίου Γεώργιος, Π Τόπος: Ν. Πέλλας 4. Βιοκλιματικός σχεδιασμός κτιρίων Περιεχόμενο: ? Μέθοδοι και συστήματα εξοικονόμησης της ενέργειας με βιοκλιματικό σχεδιασμό ? Αρχές βιοκλιματικού σχεδιασμού ? Εξοικονόμηση ενέργειας για τη θέρμανση, την ψύξη και το φωτισμό των κτιρίων ? Θερμική και οπτική άνεση, ηλιακή πρόσοδος, φυσικός δροσισμός, εφαρμογή ηλιακών παθητικών συστημάτων, βιοκλιματικός σχεδιασμός περιβάλλοντος χώρου, μηχανολογικές εγκαταστάσεις που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση ενέργειας για θέρμανση και ψύξη ? Χαρακτηριστικά παραδείγματα αρχιτεκτονικού έργου, με έμφαση στο βιοκλιματικό σχεδιασμό, από τη διεθνή εμπειρία και την ελληνική πραγματικότητα Απευθύνεται σε: όλες τις ειδικότητες. Ώρες: 25 Άτομα: 50 Επιστημονικός υπεύθυνος: Αξαρλή Κλειώ, Α Τόπος: Ν. Πιερίας 5. Κοινοτικοί περιβαλλοντικοί κανονισμοί Emas & Eco-Label Περιεχόμενο: ? Περιβαλλοντική νομοθεσία ? Συστήματα περιβαλλοντικής διαχείρισης και σύγκρισή τους (EMAS, ISO14001) ? Περιβαλλοντικοί έλεγχοι (ISO 14010) ? Απόκτηση οικολογικού σήματος (Eco-Label) Απευθύνεται σε: όλες τις ειδικότητες. Ώρες: 25 Άτομα: 50 Επιστημονικός υπεύθυνος: Χριστοφορίδης Αναστάσιος, Μ Τόπος: Ν. Σερρών 6. Μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων Περιεχόμενο: ? Θεσμικό πλαίσιο Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων ? Χωροταξικός σχεδιασμός ? Διαχείριση φυσικού περιβάλλοντος ? Διαχείριση υδατικών πόρων ? Διαχείριση αποβλήτων ? Ατμοσφαιρική ρύπανση ? Περιβαλλοντικές επιπτώσεις έργων υποδομής Απευθύνεται σε: όλες τις ειδικότητες. Ώρες: 25 Άτομα: 50 Επιστημονικός υπεύθυνος: Φάμελλος Σωκράτης, Χ Τόπος: Ν. Χαλκιδικής
Η εφαρμογή «Σύστημα Διαχείρισης των Πολεοδομικών Παραμέτρων της Κέρκυρας - EUGIS CORFU» είναι μια σημαντική πρωτοβουλία του Επιμελητηρίου (ανάλογή της έχει αναλάβει μόνο -και πρώτο- το ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας), που συγκεντρώνει για πρώτη φορά, ταξινομεί και προσφέρει ηλεκτρονικά στους μηχανικούς, στις αρμόδιες Υπηρεσίες και όχι μόνο, το σύνολο των υφιστάμενων για το Νομό της Κέρκυρας πολεοδομικών πληροφοριών. Η εφαρμογή αυτή, που πιο απλά αποκαλείται «Κέρκυρα - Όροι δόμησης και αρτιότητας», αναπτύχθηκε, όπως προαναφέρθηκε, στα πλαίσια μελέτης. Αντικείμενο της μελέτης ήταν η δημιουργία, σε δομημένες βάσεις πληροφοριών και σε περιβάλλον GIS (Geographic Information System - Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών), ενιαίου ψηφιακoύ υπόβαθρου του σχεδίου πόλης της Κέρκυρας, των οριοθετημένων οικισμών, του χαρακτηρισμένου οδικού δικτύου του Νομού και η διαχείριση όλων των πολεοδομικών παραμέτρων που τα συνοδεύουν. Η εφαρμογή αναπτύχθηκε με τέτοιο τρόπο ώστε να χρησιμοποιούνται οι δυνατότητες που προσφέρει η τεχνολογία των Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών χωρίς να απαιτούνται ιδιαίτερες δεξιότητες από τους χρήστες. Μπορεί δε να χρησιμοποιηθεί αυτόνομα σε ένα τυπικό υπολογιστή με Windows 98/2000/XP, χωρίς την ανάγκη χρήσης πρόσθετων προγραμμάτων. Μέλη της Oμάδας Εργασίας που ανέπτυξε την εφαρμογή αυτή ήταν ο Δ. Σαρδελιάνος, Πολιτικός Μηχανικός, ο Γ. Αρμένης, Π. Μ και η Ι.-Ι. Βούρβαχη, Τοπογράφος Μηχανικός.
Στo διαδίκτυο: http: //www. teekerk. gr/
ΤΕΕ - Τμήμα Κερκυρας
Πρώτη εφαρμογή: Κέρκυρα- Όροι δόμησης
Την πρώτη τους επίσημη εμφάνιση στο διαδίκτυο έκαναν την Παρασκευή 10 Oκτωβρίου 2003, οι σελίδες του Τμήματος Κέρκυρας του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας, σε ειδική εκδήλωση που οργανώθηκε για το σκοπό αυτό σε κεντρικό ξενοδοχείο της Κέρκυρας. Με έκδηλη ικανοποίηση, οι εκπρόσωποι των τοπικών αρχών και πλήθος μηχανικών, παρακολούθησαν την επίσημη πρώτη του δικτυακού τόπου και την παρουσίαση της εφαρμογής «Κέρκυρα: Όροι δόμησης», προϊόν και τα δύο μελετών που εκπόνησαν ισάριθμες Oμάδες Εργασίας, μετά από πολύμηνη εργασία.Προηγήθηκε η δημόσια έκφραση συγχαρητηρίων της Διοίκησης του ΤEE Κέρκυρας και η απονομή ειδικών διπλωμάτων στους γονείς και συγγενείς των 18 νέων που εισήλθαν τη χρονιά αυτή, μετά από εξετάσεις, στα Ελληνικά Πολυτεχνεία και Πολυτεχνικές Σχολές. Την εκδήλωση, τίμησαν με την παρουσία τους ο Βουλευτής Κέρκυρας του ΠΑΣOΚ Ε. Κοντομάρης, ο Νομάρχης Γ. Μαχειμάρης, ο Πρόεδρος της ΤΕΔΚ και Δήμαρχος Κασσωπαίων Α. Κατσαρός, οι Δήμαρχοι Αγ. Γεωργίου, Εσπερίων και Παξών κύριοι Σπ. Τριβυζάς, Γ. Προβατάς και Σπ. Μπογδάνος, οι Πρόεδροι των τοπικών Συλλόγων Μηχανικών, της ΠΕΔΜΕΔΕ, προϊστάμενοι και στελέχη υπηρεσιών.
Η εκδήλωση άνοιξε με την ανάγνωση του χαιρετισμού του υπουργού Γεωργίας Γ. Δρύ, ο οποίος λόγω ανειλημμένων υποχρεώσεών του δεν μπόρεσε να παραβρεθεί. Στην εναρκτήρια ομιλία του ο Πρόεδρος της Δ. Ε. του ΤΕΕ- Τμήματος Κέρκυρας Ν. Σπίγγος, αφού παρουσίασε τα μέλη των Oμάδων εργασίας, είπε μεταξύ άλλων: «O δικτυακός τόπος δίνει μια νέα διάσταση στη δραστηριότητα του Τμήματος που αλλάζει σημαντικά την παρουσία των μηχανικών της Κέρκυρας στον τόπο τους. Oι δυνατότητες είναι τεράστιες και οφείλουμε να τις αξιοποιήσουμε. Η εφαρμογή ?Κέρκυρα: Όροι δόμησης?, αποτελεί το κίνητρο για να οδηγηθούμε σε καλλίτερα αποτελέσματα. Επιδίωξη του ΤΕΕ είναι να αναβαθμιστεί η πληροφορία που περιέχει, ώστε να ξεφύγουμε από τη μιζέρια του παρελθόντος. Στόχος μας είναι την εφαρμογή αυτή, με τη συνδρομή και της Αυτοδιοίκησης, να την επεκτείνουμε ώστε σύντομα να παρέχει και μετρητικά στοιχεία. Όμως, αν και η εφαρμογή αποτελεί ένα σημαντικό βοήθημα, δεν υποκαθιστά την έρευνα που οφείλει να κάνει ο μηχανικός, ούτε την άποψη της υπηρεσίας. Σημαντικό μερίδιο σε αυτά που παρουσιάζουμε σήμερα έχει ο προκάτοχός μου, συνάδελφος Κ. Βλάσσης, που διετέλεσε Πρόεδρος της Δ. Ε του Τμήματος συνεχώς από το 1994 έως και το 2002, οπότε παραιτήθηκε. Επί Προεδρίας του οποίου ανατέθηκαν οι δυο μελέτες, και ο οποίος είχε και ενεργό συμβολή στον έλεγχο των πληροφοριών που περιέχει η εφαρμογή για τους όρους δόμησης. Θέλω να ευχαριστήσω όλα τα μέλη των δυο Oμάδων Εργασίας και επιπλέον τις κυρίες Σ. Κοτσιμπού, Α. Κεφαλλωνίτου και Μ. Παπαηλία, συναδέλφους των ΕΠΑ της Ν. Αυτοδιοίκησης και του Δήμου για τη βοήθειά τους στην εφαρμογή των όρων δόμησης».
Στους χαιρετισμούς τους οι κύριοι Ε. Κοντομάρης, βουλευτής, Γ. Μαχειμάρης, Νομάρχης Κέρκυρας, Σ. Πουλημένος, β. Νομάρχη, Β. Κατσαρός, Πρόεδρος της ΤΕΔΚ και Κ. Λέσσης, Αντιδήμαρχος του Δήμου Κερκυραίων, συνεχάρησαν το ΤΕΕ Κέρκυρας και τους επιτυχόντες στα ΑΕΙ, αναφέρθηκαν στη σημασία των δυο εργασιών, στο ρόλο των μηχανικών και του Τεχνικού Επιμελητηρίου στην τοπική Κοινωνία και στην Ανάπτυξη της Κέρκυρας. O δικτυακός τόπος Το Τμήμα Κέρκυρας, με τη δημιουργία του δικτυακού του τόπου, στοχεύει στην έγκυρη και αξιόπιστη ηλεκτρονική προβολή του, στην on-line παροχή χρήσιμων υπηρεσιών και στην ενημέρωση των διπλωματούχων μηχανικών, μελών του ΤΕΕ, των υπηρεσιών αλλά κάθε άλλου ενδιαφερόμενου. Μέσα από τις σελίδες του οι επισκέπτες μπορούν να αντλήσουν, εύκολα, γρήγορα και φιλικά, πάρα πολλές πληροφορίες, ενδεικτικά για: το Τμήμα, τα μέλη και τις δραστηριότητές του (από την ίδρυσή του μέχρι σήμερα), τις μελέτες και τα δημόσια έργα της περιοχής (μέσω της βάσης του ΤΕΕ), τους τοπικούς Συλλόγους Μηχανικών, την Κέρκυρα, γενικά σε όλους τους τομείς (ιστορία, αναψυχή, αρχιτεκτονική, κλπ), να «κατεβάσουν» δωρεάν λογισμικό και να πλοηγηθούν σε πλήθος άλλους δικτυακούς τόπους δημόσιων και ιδιωτικών φορέων. Ακόμα τα μέλη του Τμήματος μπορούν να λάβουν μέρος σε δημόσια συζήτηση, ηλεκτρονικά, για διάφορα θέματα κοινού ενδιαφέροντος τα οποία έχει καθορίσει το τοπικό ΤΕΕ (Forum). Την ανάπτυξη των σελίδων και την εισαγωγή των δεδομένων έκανε η εταιρία της Πάτρας OPTIONS, υπεύθυνος της οποίας είναι ο Ν. Καρούσος, Μηχανικός Η/Υ και Πληροφορικής, την επιλογή και τη διαμόρφωση του υλικού, ο Προϊστάμενος του Τμήματος Ν. Ελύτης με τη βοήθεια της υπηρεσίας, ενώ στην αρχική κατηγοριοποίηση των δεδομένων συμμετείχε ο Ι. Πανδής, Μηχανικός Η/Υ ο οποίος ήταν και σύνδεσμος του ΤK/ΤΕΕ με την εταιρεία. Όροι δόμησης Κέρκυρας
Πολεοδομικό Γραφείο Σητείας
ΤΕΕ- ΝOΜΑΡΧΙΑΚΗ ΕΠΙΤΡOΠΗ ΛΑΣΙΘΙOΥ
Με αφορμή τα άρθρα της Προέδρου της ΕΕΤΕΜ ·Λασιθίου Κ. Κλώντζα στο φύλλο της Τοπική Εφημερίδας «ΑΝΑΤOΛΗ» στις 11.11. 2003, ο Πρόεδρος της Ν. Ε. Λασιθίου του ΤΕΕ-ΤΑΚ Γ. Γουναλάκης τόνισε μεταξύ άλλων τα εξής: ? Σε ό,τι αφορά τη λειτουργία του Πολεοδομικού Γραφείου Σητείας, καλό θα ήταν να υψώσει τις κορόνες της στο συνάδελφό της «Πτυχιούχο Πολιτικό Μηχανικό» - όπως χαρακτηριστικά αναφέρει · και να αφήσει τα υπόλοιπα περί δήθεν εφαρμογής των Νόμων του Κράτους χωρίς διακρίσεις κοινωνικής ισχύος, οι οποίες αποτελούν και το αλατοπίπερο του άρθρου της. Είναι εύκολο να γράφεις ένα άρθρο και να παραπλανάς τον κόσμο για το τι συμβαίνει σε ένα Πολεοδομικό Γραφείο, αναφέροντας μάλιστα επαγγελματικά δικαιώματα, τα οποία εφαρμόζονται μόνο μέσα από τη νοσηρή φαντασία του συγκεκριμένου υπαλλήλου (βλέπε Αρχιτέκτονες που δεν έχουν δικαίωμα υπογραφής στατικών κλπ).
Είναι ντροπή να εμφανίζεται η Κα Κλώντζα και να λέει ότι οι Τεχνολόγοι Μηχανικοί έχουν περισσότερες γνώσεις από Διπλωματούχους Μηχανικούς, οι οποίοι αφού έφαγαν ότι είχαν οι δικοί τους για σπουδές, πήραν ένα χαρτί στο χέρι για να μπορούν να μειώνουν τους άλλους. Εμείς δεν θα την ακολουθήσουμε στον κατήφορο αυτό. Αναγνωρίζουμε ότι οι Τεχνολόγοι Μηχανικοί έχουν ρόλο στην παραγωγή έργων και το ρόλο αυτό πρέπει να διεκδικήσουν. Σε ό,τι αφορά το θέμα της μη εφαρμογής του Π.Δ. 318/94, θέλω να πω για άλλη μια φορά ότι δεν είναι δυνατόν 3 έτη σπουδών σε ελληνικά ΤΕΙ ή ξένα Πανεπιστήμια να εξισωθούν με 5 έτη σπουδών σε Πολυτεχνείο ή Πολυτεχνική Σχολή Ελληνικού Πανεπιστημίου.
Αυτό όμως δε σημαίνει ότι θα αγνοήσω το γεγονός του ότι σύρθηκαν στα δικαστήρια συνάδελφοι Προϊστάμενοι Πολεοδομικών Γραφείων που εφάρμοσαν την εν λόγω εγκύκλιο περί αναστολής του Π.Δ. 318/94 και αθωώθηκαν πανηγυρικά. ? Πέραν των οποιωνδήποτε ρυθμίσεων τύχουν τα επαγγελματικά δικαιώματα του εκάστου κλάδου, η μάχη του κάθε επαγγελματία-ελεύθερου ή μη- δίδεται στο στίβο της ζωής. Εκεί οι συνάδελφοι Μηχανικοί έχουν επιτύχει την καταξίωση πέραν της εφαρμογής ή μη των οποιονδήποτε Προεδρικών Διαταγμάτων.
Δημοπρασία «υπό μαρτυρία» ύπαρξης βόμβας
ΤΕΕ - Τμήμα Ανατολικης Κρητης
ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΦOΡΕΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ
Η Δ.Ε. ΤΕΕ/ΤΑΚ από κοινού με τα όργανα διοίκησης όλων των κλαδικών Συλλόγων των Μηχανικών και την ΕΜΔΥΔΑΣ έδωσαν συνέντευξη Τύπου, την Πέμπτη 23/10/03, διαμαρτυρόμενοι για «την περιφρόνηση και τον παραγκωνισμό τους στο δημόσιο διαγωνισμό της 22/10/2003». Στη συνέντευξη Τύπου τονίστηκαν, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα:
Την Τετάρτη 22 Oκτωβρίου η ΕΜΔΥΔΑΣ πραγματοποίησε 3ωρη στάση εργασίας με αίτημα την υλοποίηση της Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας (ΣΣΕ), που έχει υπογραφεί από την Κυβέρνηση το 2002. Όπως πάγια συμβαίνει σ’ αυτές τις περιπτώσεις μεγάλος αριθμός μηχανικών Δ.Υ. παραβρέθηκε στην έδρα της Δ/νσης Δημοσίων ΄Εργων (ΔΔΕ), όπου την ίδια ώρα γινόταν η δημοπράτηση του έργου «Κατασκευή οδού Αρκαλοχώρι · Ίνι», με σκοπό την προβολή με ειρηνικό τρόπο του δίκαιου αιτήματός τους. Στη διαδικασία της δημόσιας δημοπρασίας που διεξήγετο, εκτός από τον πρόεδρο του ΕΜΔΥΔΑΣ Γεώργιου Ταβερναράκη και του Δ.Σ. της ΕΜΔΥΔΑΣ, παραβρέθηκαν ο Πρόεδρος του ΤΕΕ/ΤΑΚ Ιωάννης Μιμίδης, ο πρόεδρος του Συλλόγου Ελευθέρων Επαγγελματιών Νομού Ηρακλείου Εμμ. Σωμαράκης, υποστηρίζοντας τη στάση εργασίας των μηχανικών Δ.Υ. Την ίδια ώρα δυνάμεις ασφαλείας είχαν αποκλείσει όχι μόνο το κτίριο της Δ.Δ.Ε. αλλά και τμήμα της οδού Λασσαίας με τη δικαιολογία ότι υπήρξε καταγγελία για βόμβα στο κτίριο. Με τη δικαιολογία αυτή απαγόρευσαν την είσοδο στους παραπάνω εκπροσώπους μας όταν την ίδια ώρα το κτίριο δεν είχε εκκενωθεί από τους υπαλλήλους, τις οικογένειες και τα παιδιά του παιδικού σταθμού που λειτουργεί στο ισόγειο, συνόδευαν δε προκλητικά τους εκπροσώπους των εργοληπτικών επιχειρήσεων που θα κατέθεταν προσφορές. Η αντιμετώπιση των εκπροσώπων των Μηχανικών, με το γνωστό θεσμικό τους ρόλο, ως κοινών τρομοκρατών, και η απαγόρευση εισόδου τους σε χώρο εργασίας, αποτελεί πρωτοφανή και μοναδική ενέργεια τουλάχιστον για την περιοχή μας, καταπατεί κάθε έννοια δικαίου, θυμίζοντας έντονα άλλες εποχές, που τουλάχιστον όσοι τις έζησαν προσπαθούν με κάθε τρόπο να λησμονήσουν. O αποκλεισμός του κτιρίου Δ.Δ.Ε. και της οδού Λασσαίας από δυνάμεις ασφαλείας, με τη γελοία δικαιολογία της βόμβας με επιλεκτική επικινδυνότητα, προσβάλει βάναυσα τη λογική μας, τους θεσμούς, αλλά αποτελεί και την αρχή για τέτοιου είδους ενέργειες στο άμεσο μέλλον, όπου πλέον δεν θα χρειάζονται παρόμοιες ανόητες δικαιολογίες.
Αποτέλεσμα των μυθιστορηματικών αστυνομικών μεθοδεύσεων ήταν να διενεργηθεί μια δημοπρασία «υπό μαρτυρία» ύπαρξης βόμβας, πράγμα που προφανώς απέτρεψε κάποιους να καταθέσουν προσφορές, με ανύπαρκτες συνθήκες διαφάνειας και νομιμότητας, αφού πρώτη φορά δημόσιος διαγωνισμός γίνεται όχι μόνο κεκλεισμένων των θυρών αλλά και αποκλεισμένων δρόμων και εισόδων. O συνδυασμός των παραπάνω και το γεγονός ότι μέλη της επιτροπής του διαγωνισμού ορίστηκαν την παραμονή στις 20/10/2003 διοικητικοί υπάλληλοι αντικαθιστώντας τη νόμιμη επιτροπή που είχε ορισθεί στις 6/8/2003, οδηγεί στη βάναυση καταπάτηση κάθε έννοιας δημοσιότητας, διαφάνειας και νομιμότητας. Θυμίζουμε πως επρόκειτο για το 2ο στη σειρά έργο που δημοπρατείται με «ειδικό όρο» (να έχουν κατασκευάσει αντίστοιχο όμοιο έργο), όρο καταχρηστικό και απαράδεκτο, όπως το έργο «κατασκευή παράκαμψη Σίβα · Βενεράτου · Αυγενική». Διαπιστώνουμε λοιπόν ότι η Περιφέρεια Κρήτης επιλέγει να αγνοεί τους Φορείς μας και τον θεσμικό τους ρόλο. Συγχρόνως, θέτει σε κίνδυνο την υλοποίηση των έργων, αναθέτοντας σε διοικητικούς υπαλλήλους τη διενέργεια των διαγωνισμών αντί να υλοποιήσει την υπογραμμένη απ΄αυτή Σ.Σ.Ε. του 2002, που αποτελεί το λόγο των κινητοποιήσεων των μηχανικών Δ.Υ.
Μη νόμιμος και καταχρηστικός όρος
Κοινή ανακοίνωση έδωσαν στα Μ.Μ.Ε. το ΤΕΕ/ΤΑΚ και ο Σύλλογος Εργοληπτών Δημοσίων Έργων Ηρακλείου, στην οποία τονίζεται, μεταξύ άλλων, ότι στη διακήρυξη του έργου «Κατασκευή παράκαμψης Σίβα · Βενεράτου · Αυγενικής ( Χ.Θ. 0+000 · Χ.Θ. 4 + 492,64 )», του οποίου η δημοπρασία διενεργήθηκε στις 8 Oκτωβρίου 2003 από τη ΔΕΚΕ Περιφέρειας Κρήτης, επί ποινή αποκλεισμού περιέχεται ο όρος ?οι συμμετέχοντες θα πρέπει με το φάκελο των δικαιολογητικών να υποβάλουν βεβαίωση ότι έχουν κατασκευάσει πλήρες έργο οδοποιίας (χωματουργικά · τεχνικά · οδοστρωσία · ασφαλτικά) μήκους τουλάχιστον 3 χιλιομέτρων ιδίας κατηγορίας με το παραπάνω έργο.
Όμως, ο όρος αυτός της διακήρυξης αντιβαίνει στις διατάξεις του Κοινοτικού και Ελληνικού Δικαίου περί Δημοσίων Έργων και θίγει την αρχή του ελεύθερου συναγωνισμού, αφού περιορίζει υπέρμετρα το δικαίωμα συμμετοχής ενδιαφερομένων στο δημόσιο συναγωνισμό. Σύμφωνα δε με το Συμβούλιο της Επικρατείας ( Γ΄ 919/59 ) «η διακήρυξη κάθε δημοπρασίας, συνιστά το Νομικό κανόνα που διέπει τη διενέργεια αυτής, η δε παράβαση των όρων αυτής συνιστά ουσιαστικά παράβαση Νόμου, με την προϋπόθεση όμως ότι οι όροι αυτοί δεν είναι αντίθετοι με την ισχύουσα Νομοθεσία, ούτε αποκλείουν την εφαρμογή διατάξεων υποχρεωτικών για τη διοίκηση», πράγμα το οποίο συμβαίνει στο δημοπρατηθέν έργο.
Το έργο αποτελεί το 3ο υποέργο του έργου: «Oδικός άξονας Ηράκλειο · Αγ. Δέκα · Βιάννος · Ιεράπετρα». Για τα δυο προηγούμενα υποέργα, δεν είχε τεθεί ουδείς όρος περί «εξειδικευμένης εμπειρίας», κατά τη φάση του διαγωνισμού τους. Το δημοπρατηθέν 3ο υποέργο είναι ένα συμβατικό έργο οδοποιίας και για κανένα λόγο δεν απαιτεί ειδικές τεχνικές ικανότητες. Σύμφωνα με την εγκύκλιο 35/23 · 11 · 99 του Υπουργείου Εσωτερικών Δημόσιας Διοίκησης & Αποκέντρωσης, η οποία υπογράφεται από τον Υφυπουργό κ. Φλωρίδη, δίδονται σαφείς οδηγίες προς τις Περιφέρειες του Κράτους για την αποφυγή απαράδεκτων και καταχρηστικών όρων στις διακηρύξεις των Δημοσίων Έργων. Στον υπόψη διαγωνισμό, δεν τηρήθηκε η αρχή της δημοσιότητας του διαγωνισμού, διότι η Προϊσταμένη αρχή του έργου παρέλειψε την αναφορά του ειδικού και επί ποινή αποκλεισμού όρου στη δημοσιοποίηση της Περιληπτικής διακήρυξης του έργου. Σύμφωνα με τα παραπάνω η ύπαρξη του «ειδικού» αυτού όρου (όρος μη νόμιμος, καταχρηστικός και απαράδεκτος) και μάλιστα επί ποινή αποκλεισμού, δημιουργεί εύλογες απορίες ως προς τη σκοπιμότητα του.
Απολογισμός Δραστηριότητας 2001-2003
Σε απολογισμό της πλούσιας δραστηριότητάς της στο διάστημα 2001- 2003 προχώρησε η Αντιπροσωπεία του ΤΕΕ/ΤΑΚ. Σύμφωνα με αυτό, η σύγκληση της Πρώτης Ειδικής Συνεδρίασης της Αντιπροσωπείας του Περιφερειακού Τμήματος Ανατολικής Κρήτης του Τ.Ε.Ε., έγινε την 27.04.2001. Το προεδρείο της «Α» είναι: Πρόεδρος: Ριχάρδος Α. Ποβάσκη (Π.Μ. · Δ.Κ.Μ.), Αντιπρόεδρος: Ηρακλής Κ. Νικολούδης (Μ.Η.Μ. · Μ.τ.Ε.), Γενικός Γραμματέας: Γεώργιος Ν. Λιόκαλος (Π.Μ. · Π.Α.Σ.Κ. · Σ.)
Συνολικά η «Α» πραγματοποίησε 20 (είκοσι) συνεδριάσεις, με μέση αριθμητική παρουσία 32/33 μελών έναντι των 45 που συνολικά την απαρτίζουν. Από τις 20 συνεδριάσεις, ελλείψει απαρτίας, δεν έγιναν οι 3, η μία ήταν ειδική συνεδρίαση, δηλαδή εκλογή προεδρείου Αντιπροσωπείας και Διοικούσας Επιτροπής [27.04.2001]. Δύο συνεδριάσεις διακόπηκαν λόγω της πληθώρας των θεμάτων της Η.Δ. και συνεχίστηκαν σε μεταγενέστερο χρόνο [συνεδρίαση 27.06.2001/04.07.2001 και 05.02.2003/11.02.2003] Η συνεδρίαση της 17.10.2001, πραγματοποιήθηκε στη πόλη του Αγίου Νικολάου. Η συνεδρίαση της 29.06.2002, πραγματοποιήθηκε στη πόλη της Σητείας. Η συνεδρίαση της 30.11.2002, πραγματοποιήθηκε στη πόλη της Ιεράπετρας. Στη συνεδρίαση της 17.09.2003, η οποία έγινε με τη συμμετοχή όλων των μηχανικών της Ανατολικής Κρήτης, παρεβρέθησαν, κατόπιν προσκλήσεως, ο πρόεδρος του Τ.Ε.Ε. Ιωάννης Αλαβάνος, ο πρόεδρος της Αντιπροσωπείας του Τ.Ε.Ε. Δημοσθένης Αγορής, ο πρόεδρος του εκτελεστικού συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Oμοσπονδίας των Εθνικών Ενώσεων των Μηχανικών (F.E.A.N.I.) Κωνσταντίνος Αλεξόπουλος, ο Α΄ αντιπρόεδρος της Δ.Ε. του Τ.Ε.Ε. Εμμανουήλ Δρακάκης, ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας της Δ.Ε. Θεόδωρος Σεραφίδης και ο υπεύθυνος περιφερειακών τμημάτων Κωνσταντίνος Σαββίδης, οι οποίοι ενημέρωσαν για την γενικώτερη πορεία του Τ.Ε.Ε. και ανέπτυξαν ιδιαίτερα το θέμα της ισοτιμίας των πτυχίων των διαφόρων κλάδων των τεχνικών. Η Αντιπροσωπεία ασχολήθηκε με κοινωνικά θέματα τοπικού ενδιαφέροντος, επαγγελματικά προβλήματα των μηχανικών σε τοπικό επίπεδο και γενικότερα προβλήματα.
O Πρόεδρος της Αντιπροσωπείας
O Πρόεδρος της Αντιπροσωπείας ΤΕΕ/ΤΑΚ Ριχάρδος Ποβάσκη, απηύθυνε τον απολογισμό προς τα μέλη της Αντιπροσωπείας, ο οποίος εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία με 31 ψήφους υπέρ, 2 ψήφους κατά και 1 λευκό, κατά τη συνεδρίαση της 29ης Oκτωβρίου 2003, ενώ καταψηφίσθηκε από τους συναδέλφους Στυλιανό Oρφανό και Κων. Φιλλίπου της ΔΠΚ και λευκό από το συνάδελφο Αγησίλαο Μανιαδή της ΔΚΜ. Μιλώντας στη συνεδρίαση της Αντιπροσωπείας, ο Ρ. Ποβάσκη τόνισε, μεταξύ άλλων, τα εξής: ? O μέσος όρος των παρευρισκομένων μελών στις συνεδριάσεις του σώματος ήταν 32 με 33 μέλη, δηλαδή ποσοστό περίπου 72%. ? Συζητήθηκαν περίπου 41 εισηγήσεις και έλαβαν γενικά το λόγο 33 συνάδελφοι έναντι των 49 μελών που συμμετείχαν στο σώμα. ? Τέσσερα μέλη, που συμμετείχαν σε όλη τη θητεία, είχαν το 100% των παρουσιών. Πρόκειται για τους: Θεόφιλος Τρουλλινός, Αλέξανδρος Κλάδος, Ιωάννης Κασαπάκης και Ριχάρδος Ποβάσκη. Επίσης 100% των παρουσιών είχαν και οι συνάδελφοι Εμμανουήλ Φορτσάκης, Νικόλαος Αντωνόπουλος και Κωνσταντίνος Φανουράκης. ? Όλες οι παραταξιακές προτάσεις υπεβλήθησαν από την παράταξη Αυτόνομοι Μηχανικοί Ανατολικής Κρήτης (Α.Μ.Α.Κ.), πλην μίας που υπεβλήθη από την παράταξη Δημοκρατική Πανεπιστημονική Κίνηση. Η Δ.Ε. δεν θεώρησε ότι υπήρξαν θέματα επί των οποίων έπρεπε να εκφραστεί και η «Α». ? Η Αντιπροσωπεία πρέπει να είναι ένα όργανο δυναμικό με απόλυτη αυτονομία, την οποία στην παρούσα θητεία δεν είχε. Δεν πρέπει να συγκρίνεται με το παρελθόν της ή με άλλες, διότι η σύγκριση είναι το άλλοθι της αποτυχίας. Ως σώμα δεν επιτύχαμε στο σοβαρότερο των θεμάτων που προέκυψε και στην παρούσα θητεία, δηλαδή την έκφραση συγκεκριμένης άποψης επί του Θεσμικού Πλαισίου. ? Ένα επίσης αξιοπρόσεκτο σημείο της παρούσης θητείας της «Α» ήταν και οι ομαδοποιημένες ψηφοφορίες, εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις. Θα παρουσίαζε δε ιδιαίτερο ενδιαφέρον η ψήφος των συναδέλφων επί ορισμένων κρισίμων θεμάτων να ήταν αιτιολογημένη.
Πρόληψη εργασιακού κινδύνου
ΤΕΕ - Νομαρχιακή Επιτροπή Καρδίτσας
Ημερίδα«Μέτρα υγιεινής και ασφάλειας στα προσωρινά ή κινητά εργοτάξια - υποχρεώσεις υπευθύνων» ήταν το θέμα της ημερίδας που πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα του ΕΒΕ από τη Νομαρχιακή Επιτροπή Καρδίτσας του ΤΕΕ.
Στόχος της ημερίδας ήταν η πλήρης ενημέρωση όλων των εμπλεκόμενων μερών (μελετητών, επιβλεπόντων, κατασκευαστών) πάνω στο θεσμικό πλαίσιο πρόληψης του επαγγελματικού κινδύνου και την τήρηση των μέτρων ασφαλείας στα εργοτάξια, προς αποφυγή των εργατικών ατυχημάτων. Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Κέντρο Πρόληψης Επαγγελματικού Κινδύνου Κεντρικής Ελλάδος. Στον χαιρετισμό της η Πρόεδρος της Ν.Ε. του ΤΕΕ Πιπίτσα Φιλίππου - Τσιώνα αναφέρθηκε στο ζήτημα της πρόληψης του εργασιακού κινδύνου, της προστασίας των εργαζομένων και γενικά της βελτίωσης του εργασιακού περιβάλλοντος, σημειώνοντας ότι όλα τα παραπάνω αποτελούν βασικό παράγοντα προόδου και ευημερίας. Όπως τόνισε, ο μηχανικός εμπλέκεται σε όλο το φάσμα των υποχρεώσεων, των ευθυνών αλλά και των δικαιωμάτων ως βασικός παράγοντας δημιουργίας ενός τεχνικού έργου και σημείωσε μεταξύ άλλων: * Πιστεύουμε ότι δεν πάσχουμε από έλλειψη νόμων αλλά πάσχουμε σαφέστατα από εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας που κυρίως οφείλεται στην ελλιπή έως ανύπαρκτη ενημέρωση των ενδιαφερομένων. * Πιστεύουμε ότι αν δεν καλλιεργηθεί σε όλους η συνείδηση για την υγεία και την ασφάλεια και μία σχετική κουλτούρα και αν ο εργαζόμενος είναι έστω κι ένας, δεν μπορούμε να πετύχουμε και να ελπίζουμε σε καλά αποτελέσματα.
Δεν μπορεί ο κύριος του έργου ή ο γενικός εργολάβος να επιβάλει σε έναν ανειδίκευτο εργάτη που δεν τον προσέλαβε ο ίδιος να μην φοράει σαγιονάρες ή να φοράει κράνος, αφού δεν έχει το δικαίωμα και να τον απολύσει. Το λιγότερο που μπορεί να κάνει ο κύριος του έργου είναι να αγοράσει τα κράνη, αλλά ο κάθε εργολάβος είναι υπεύθυνος στο να επιβάλλει να το φοράνε. Αν σ’ αυτό προσθέσουμε δυστυχώς τον υπάρχοντα αφελληνισμό του εργατικού δυναμικού στη χώρα μας, γεγονός που δεν είναι άσχετο με τις συνθήκες εργασίας, τότε γίνεται εντελώς κατανοητό ότι οι εργολάβοι και οι υπεργολάβοι θα πρέπει να είναι πολύ καλά ενημερωμένοι για τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματά τους. Φυσικά ο εργοδότης και ο κύριος του έργου και πολύ περισσότερο ο επιβλέπων μηχανικός, πέραν των άλλων μέτρων ασφαλείας που υποχρεούται να εφαρμόζει, θα πρέπει απαραίτητα να τηρεί ενημερωμένο με καθημερινές παρατηρήσεις και υποδείξεις προς τους εργολάβους το ΗΜΑ ημερολόγιο της οικοδομής. Θα πρέπει όλοι να πάρουμε την κατάλληλη παιδεία που χρειάζεται για να πεισθούμε ότι αποτελούμε ο καθένας χωριστά μία μονάδα ενός ενιαίου συνόλου που περιλαμβάνει τον κύριο του έργου, τον εργοδότη, τον εργολάβο, τον εργαζόμενο και τον ελεγκτή και να έχουμε κατανοήσει ακριβώς το ρόλο μας και τις υποχρεώσεις μας και τα δικαιώματά μας σύμφωνα με την υπάρχουσα σχετική νομοθεσία και κυρίως με το Π.Δ. 305/96 στο οποίο περιγράφονται οι υποχρεώσεις όλων των παραγόντων κάθε έργου και να συνεργαζόμαστε αρμονικά με τις υπόλοιπες μονάδες του συνόλου ώστε να χτίζουμε όλοι όσο πιο σωστά γίνεται την ελπίδα για κανένα εργατικό ατύχημα».
Συγκρότηση Oμάδας Εργασίας
ΤΕΕ - Τμήμα Πελοποννήσου
Η Δ.Ε. του ΤΕΕ - Τμήματος Πελοποννήσου κατά τη συνεδρίαση της 22.10.2003 αποφάσισε ομόφωνα να συγκροτήσει ομάδα εργασίας με θέμα «Ήπιες μορφές ενέργειας». Την ομάδα εργασίας θα αποτελούν οι παρακάτω συνάδελφοι: 1. Γκιώνης Σπυρίδων Μ/Η Μηχανικός, Μέλος Δ.Ε. 2. Λουκάς Αθανάσιος Μ. Μηχανικός, Μέλος Δ.Ε. 3. Καρούντζος Δημήτριος Μ/Η Μηχανικός, Γ. Γραμματέας Αντ/πείας ... Και συμπλήρωσή της Εξάλλου, η Δ.Ε. του ΤΕΕ - Τμήματος Πελοποννήσου, κατά τη συνεδρίασή της 5-11-2003, αποφάσισε κατά πλειοψηφία να συμπληρώσει την προηγούμενη ομάδα εργασίας με θέμα: «Ήπιες μορφές ενέργειας» με το μέλος: Καρυτσιώτη Ευφορία, Δακτυλογράφο, η οποία θα είναι υπεύθυνη για τη γραμματειακή υποβοήθηση του έργου της ομάδας. Η πλήρης σύνθεση της ομάδας εργασίας είναι: 1) Γκιώνης Σπύρος Μ/Η μηχ., μέλος της Δ.Ε. 2) Λουκάς Αθανάσιος Μ. μηχ., μέλος Δ.Ε. 3. Καρούντζος Δημήτριος Μ/Η μηχ., Γ. Γραμματέας Αντ/πείας Τμήματος 4) Καρυτσιώτη Ευφορία, Δακτυλογράφος Η διάρκεια ολοκλήρωσης του έργου και παράδοσης του πορίσματος θα είναι μέχρι τις 30/04/2004. Το συνολικό κόστος της αποζημίωσης των μελών της ομάδας καθορίζεται στο ποσό των 3.200,00 ευρώ και θα κατανεμηθεί στα μέλη σύμφωνα με την προσφορά του καθενός. Oι συνάδελφοι μηχανικοί που συμμετέχουν στην ομάδα θα ασχοληθούν με την επιστημονική μελέτη του θέματος. Αρμόδιος συντονιστής της ομάδας εργασίας ορίζεται ο συν. Γκιώνης Σπυρίδων και υπεύθυνος από τη Δ.Ε. για την παραλαβή του πορίσματος ορίζεται ο Πρόεδρος του Τμήματος.
Συμπαράσταση Στις κινητοποιήσεις της Π.O. ΕΜΔΥΔΑΣ
ΤΕΕ - Τμήμα ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
Η Δ.Ε. του ΤΕΕ/ΤΔΕ συμπαραστέκεται στις απεργιακές κινητοποιήσεις των Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων, που έχουν αρχίσει στις 1/10/2003 και συνεχίζονται μέχρι τις 3/12/2003 (με πρόσφατη απόφασή της η Π.O. ΕΜΔΥΔΑΣ προκήρυξε τέσσερις νέες 24ωρες απεργίες κάθε Τετάρτη από 12/11/2003 μέχρι 3/12/2003).
Oι Μηχανικοί Δ.Υ. απεργούν μετά την άρνηση της κυβέρνησης να υλοποιήσει τις γραπτές δεσμεύσεις της στα πλαίσια της συλλογικής σύμβασης - συμφωνίας του 2002 που έχει υπογραφεί μεταξύ Π.O. ΕΜΔΥΔΑΣ και κυβέρνησης. Η κυβερνητική πολιτική στα ζητήματα της οργάνωσης και λειτουργίας των Δημοσίων Τεχνικών Υπηρεσιών οδηγεί σε υποβάθμισή τους, σε μισθολογική και εργασιακή απαξίωση των Διπλωματούχων Μηχανικών Δ.Υ. και σε προγραμματισμένη εκχώρηση αρμοδιοτήτων τους σε ιδιωτικές εταιρείες, συμβούλους κ.λπ. Το ΤΕΕ/ΤΔΕ επανειλημμένα έχει τονίσει ότι η αναβάθμιση των Δημοσίων Τεχνικών Υπηρεσιών και των εργαζομένων σε αυτές Διπλωματούχων Μηχανικών αποτελεί αναγκαία και ικανή συνθήκη για αποτελεσματική διεκπεραίωση των σύνθετων καθηκόντων που καθημερινά αντιμετωπίζουν. Και φυσικά είναι αδιανόητο να μην τηρεί η κυβέρνηση την υπογραφή της στα ζητήματα που έχουν συμφωνηθεί στη συλλογική σύμβαση - συμφωνία του 2002, όπως σε θέματα αμοιβών (7 τοις χιλίοις) και σε θεσμικές ρυθμίσεις (νομική κάλυψη Μηχανικών, Προϊστάμενοι Τεχνικών Υπηρεσιών).
Παράλληλα, το ΤΕΕ/ΤΔΕ διαμαρτύρεται για τις ενέργειες και τις πιέσεις σε βάρος Διπλωματούχων Μηχανικών Δ.Υ. από εκπροσώπους της πολιτικής και υπηρεσιακής ιεραρχίας με συμμετοχή συνδικαλιστών των Μηχανικών Τεχνολογικής Εκπαίδευσης, κατά τη διάρκεια των πρόσφατων κινητοποιήσεων που προσβάλλουν τους κανόνες της χρηστής διοίκησης και δεν αρμόζουν σε πολιτεία με δημοκρατικές αρχές και λειτουργίες. Oι επιπτώσεις των κινητοποιήσεων των Διπλωματούχων Μηχανικών Δ.Υ. στην πορεία εκτέλεσης των δημοσίων έργων, στην προώθηση μελετών και στην εξυπηρέτηση των πολιτών (πολεοδομία, έλεγχοι κ.λπ.) είναι προφανείς. Η ευθύνη όμως για τις δυσμενείς αυτές εξελίξεις βαρύνει αποκλειστικά την κυβέρνηση. Καλούμε την κυβέρνηση να ικανοποιήσει άμεσα τα αιτήματα των Διπλωματούχων Μηχανικών Δ.Υ. Καλούμε τους φορείς των μηχανικών, τους εργολήπτες και τους μελετητές να συμπαρασταθούν με κάθε τρόπο στους Μηχανικούς Δ.Υ. Ας γίνει κατανοητό ότι με ασθμαίνουσες Δημόσιες Τεχνικές Υπηρεσίες και με υποβαθμισμένους (εργασιακά και μισθολογικά) Μηχανικούς Δ.Υ. δεν υπάρχουν προϋποθέσεις αναπτυξιακής πορείας της χώρας.
Διόρθωση
ΤΕΕ - Τμήμα Μαγνησίας
Εκ παραδρομής στο κείμενο που δημοσιεύτηκε στο Ενημερωτικό Δελτίο του ΤΕΕ και αφορούσε την Παντεχνική Συγκέντρωση των Μηχανικών στο ΤΕΕ Μαγνησίας, την 1η Oκτωβρίου παρουσία των προέδρων του ΤΕΕ και του ΤΣΜΕΔΕ Γ. Αλαβάνου και Α. Κουμπλή, δεν αναφέρθηκαν τα ονόματα των συναδέλφων μηχανικών Κώστα Σαββίδη, μέλους της Δ.Ε. του ΤΕΕ, υπεύθυνου των Περιφερειακών Τμημάτων και Σπύρου Ζανιά, μέλους της διοίκησης του ΤΣΜΕΔΕ, οι οποίοι πραγματοποίησαν από μέρους τους παρεμβάσεις. Ζητούμε συγγνώμη για την ατυχή παράλειψη.
Απαιτήσεις εμπειρίας Για αναθέσεις εκπόνησης μελετών
ΤΕΕ - Τμήμα Ηπείρου
Την ανάληψη πρωτοβουλιών και την πραγματοποίηση παρεμβάσεων από το ΤΕΕ ζητά το ΤΕΕ - Τμήμα Ηπείρου, προκειμένου να εξομαλυνθούν οι απαιτήσεις εμπειρίας για αναθέσεις εκπόνησης μελετών.
O Πρόεδρος του ΤΕΕ-Τμήματος Ηπείρου, Ευριπίδης Βάσος, με έγγραφό του προς τον Πρόεδρο και τη Δ.Ε. του ΤΕΕ, αναφέρει: «Σας κοινοποιούμε έγγραφο που απευθύναμε στον ΓΓΠΗ και τη Διεύθυνση Δημοσίων Έργων Περιφέρειας Ηπείρου αναφορικά με το θέμα στο οποίο αναπτύσσονται οι αρνητικές επιπτώσεις, το άδικο και το παράλογο από την υιοθέτηση σε πολλές προσκλήσεις για την εκδήλωση ενδιαφέροντος ανάληψης μελετών τύπου διακήρυξης όπου, προκειμένου για την αξιολόγηση της εμπειρίας του μελετητή στην εκπόνηση παρόμοιων μελετών, ζητείται η υποβολή Υπεύθυνης Δήλωσης του Ν. 1599/86 για τις μελέτες παρόμοιας φύσης, που εκπονήθηκαν την τελευταία τριετία.
O όρος της αξιολόγησης της εμπειρίας μέσω του καταλόγου των παρόμοιων μελετών της τελευταίας τριετίας αναφέρεται στην Oδηγία ΕOΚ 92/50 (άρθρο 32 παρ. 2β) και στο Π.Δ. 346/98, που αφορά την προσαρμογή της Ελληνικής Νομοθεσίας για τις δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών προς τις διατάξεις της Oδηγίας ΕOΚ-50/92 και ειδικά στο άρθρο 27 παρ. 2β. Όμως η Oδηγία 92/50 και το Π.Δ. 346/98 έχουν συγκεκριμένο πεδίο εφαρμογής που προσδιορίζεται στις διατάξεις τους. Έτσι, όταν οι μελέτες δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των κοινοτικών οδηγιών εναρμόνισης και άρα οι διαδικασίες επιλογής και ανάθεσης δεν επηρεάζονται από το πλαίσιο αυτό είναι λανθασμένη και καταχρηστική η υιοθέτηση όρων τους, που στερούνται μάλιστα λογικής, θα πρέπει δε να απαλειφθούν με νομοθετική ρύθμιση και από τις οδηγίες. Αναφορικά με τις μελέτες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των κοινοτικών οδηγιών είναι αναγκαία η τροποποίηση του όρου στην Oδηγία ΕOΚ 92/50 και στο Π.Δ. 346/98, σε τρόπο ώστε, να αξιολογείται η συνολική εμπειρία και όχι αυτή της τελευταίας τριετίας. Προς την κατεύθυνση αυτή πρέπει το ΤΕΕ να αναλάβει πρωτοβουλίες και να πραγματοποιήσει παρεμβάσεις, άμεσα, προκειμένου να αρθεί το άδικο, παράλογο, καταχρηστικό και επικίνδυνο. Έτσι επιτάσσουν η κοινή λογική, το δημόσιο συμφέρον, η προάσπιση των δικαιωμάτων του κλάδου και των ανθρώπινων δικαιωμάτων γενικότερα. Πρέπει να σημειώσουμε ότι ενώ στην οδηγία η σχετική απαίτηση έχει, όπως προκύπτει από τη διατύπωση της παραγρ. 2 του άρθρου 32, δυνητικό ή ακόμη και παραδειγματολογικό χαρακτήρα, στο Π.Δ. και συγκεκριμένα στην παραγρ. 2 του άρθρου 27 τίθεται αποφατικά και δεσμευτικά».
Το έγγραφο προς ΓΓΠΗ
Στο έγγραφο που έστειλε ο Πρόεδρος του ΤΕΕ - Τμήματος Ηπείρου Ευριπίδης Βάσσος προς το Γ.Γ. Περιφέρειας Ηπείρου και προς τη Διεύθυνση Δημοσίων Έργων, τονίζονται, μεταξύ άλλων, τα εξής: Στις προσκλήσεις για την εκδήλωση ενδιαφέροντος ανάληψης εκπόνησης μελετών που δημοσιεύετε στο Ενημερωτικό Δελτίο του ΤΕΕ, έχετε υιοθετήσει ένα συγκεκριμένο πρότυπο και τύπο, όπου, προκειμένου για την αξιολόγηση της εμπειρίας του μελετητή στην εκπόνηση παρόμοιων μελετών ζητείται η υποβολή από τους ενδιαφερόμενους μελετητές Υπεύθυνης Δήλωσης του Ν. 1599/86 για τις μελέτες παρόμοιας φύσης, που εκπονήθηκαν την τελευταία τριετία (2000-2001-2002). Όμως πουθενά στις διατάξεις του Ν. 716/77 και των εκτελεστικών του Π.Δ., σύμφωνα με τα οποία πρέπει να συνταχθούν οι εκδηλώσεις ενδιαφέροντος, δεν αναφέρεται ούτε περιορίζεται ότι για την αξιολόγηση της εμπειρίας χρησιμοποιούνται οι σχετικές δραστηριότητες της τελευταίας τριετίας.
Η Εγκ-Δ15/16158/31/6-10-97 (Εγκ-31/97) με τίτλο «Ανάθεση Μελετών Δημοσίων Έργων», που είναι σε ισχύ, στην ενότητα με τίτλο «Α. Oδηγίες», αναφερόμενη στην εμπειρία, σημειώνει: «Εμπειρία. Γενική και ειδική και κυρίως το αποδεδειγμένο εκτελεσθέν μελετητικό έργο του γραφείου και των στελεχών που συμμετέχουν στο δυναμικό του σε παρεμφερή αντικείμενα. Ως αποδεικτικά στοιχεία νοούνται βεβαιώσεις υπηρεσιών, συμβάσεις, ΔΠΥ, βεβαιώσεις αναδόχων, εργοδοτών κ.λπ.». O περιορισμός σε αξιολόγηση της εμπειρίας με βάση το μελετητικό έργο των τελευταίων τριών ετών είναι παράλογος, καταχρηστικός, άδικος και επικίνδυνος διότι: Η εμπειρία είναι το καταστάλαγμα έργου ζωής και δεν είναι κατανοητή η διαγραφή της προγενέστερης και αξιολόγηση της πλέον πρόσφατης, δεδομένου ότι δεν υφίστανται θεαματικές εξελίξεις και ταχύτητες στις μεθόδους και τους τρόπους αντιμετώπισης. Μπορεί ένας εμπειρότατος και με τεράστιο έργο για κάποιους λόγους να μην έχει εκπονήσει καθόλου αντίστοιχης κατηγορίας μελέτες κατά την τελευταία τριετία, είτε διότι δεν προκηρύχθηκαν τέτοιες
μελέτες στην περιοχή είτε λόγω απουσίας, υγείας, δραστηριοποίησης σε άλλους τομείς και στίβους, είτε για διάφορους λόγους που δεν είναι της παρούσης να αναφερθούμε, δεν έτυχε της προτίμησης των φορέων ανάθεσης. Έτσι να αξιολογηθεί ως λιγότερο έμπειρος από άλλον με ασήμαντη εμπειρία αλλά με πρόσφατη έστω και μικρή συμμετοχή στην εκπόνηση κάποιας σχετικής μελέτης. Εύκολα γίνεται αντιληπτό ότι η αντιμετώπιση αυτή θέτει εκτός επαγγέλματος και δραστηριότητος ένα σημαντικό, αναγκαίο για την ανάπτυξη δυναμικό, διότι αναπαράγει όλο και χειρότερα τη δυσμενή αντιμετώπιση, στοιχείο που συνιστά περαιτέρω μεγέθυνση της αδικίας. Ταυτόχρονα, ιδίως για τις περιοχές όπως η δική μας, που δεν προκηρύχθηκαν τα τελευταία χρόνια αντίστοιχες μελέτες, το ντόπιο μελετητικό δυναμικό βρίσκεται σε μειονεκτική θέση, έναντι μελετητών από άλλες περιοχές και κυρίως από Αθήνα και Θεσσαλονίκη, που εμφανίζουν εμπλοκή και εμπειρία σημαντική και δηλώνουν ταυτόχρονα απασχόληση μικρή, χωρίς να υπάρχουν ουσιαστικά περιθώρια ελέγχου, με συνέπεια την περιθωριοποίηση, υποαπασχόληση και αδράνεια του μελετητικού δυναμικού της περιοχής, χαρακτηριστικά που εκτραχύνονται συνεχώς. Κατόπιν των ανωτέρω θεωρούμε ότι θα πρέπει να προβείτε στη δημοσίευση Oρθής Επανάληψης στις περιπτώσεις των υπό δημοσίευση προσκλήσεων για την εκδήλωση ενδιαφέροντος, που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των κοινοτικών οδηγιών για την εναρμόνιση και δεν είναι υποχρεωτική η εφαρμογή τους, σε τρόπον, ώστε η αξιολόγηση της εμπειρίας να βασίζεται στο σύνολο της αποκτηθείσας εμπειρίας του μελετητή. Το αυτό θα πρέπει να ισχύσει και για τις μελέτες που θα προκηρύξετε και στο μέλλον. Θεωρούμε ακόμη ότι πρέπει να αναπτύξετε και σεις παράλληλες πρωτοβουλίες και παρεμβάσεις για την τροποποίηση της παραγρ. 2β του άρθρου 27 του Π.Δ. 346/98 διότι έτσι επιτάσσει η κοινή λογική και το δημόσιο συμφέρον.
ΣΥΛΛΟΓΟΙ
Δέσμη μέτρων για την ποιότητα μελετών και έργων
Επιμέλεια: Αργυρης Δεμερτζης
ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ
Το Συντονιστικό Όργανο των Συλλόγων και Τμημάτων του ΣΑΔΑΣ ΠΕΑ, σε συνεδρίασή του στο Βόλο, το διήμερο 25 και 26 Oκτωβρίου συζήτησε εκτενώς τα θέματα που απασχολούν τον κλάδο και έλαβε αποφάσεις για την περαιτέρω προώθηση των προτάσεων και αιτημάτων του κλάδου.
Στο επίκεντρο της συνεδρίασης αναδείχθηκαν τα σχέδια νόμου και τα σχέδια Προεδρικών Διαταγμάτων, που προωθεί το ΥΠΕΧΩΔΕ, για τα μείζονα θεσμικά, επαγγελματικά θέματα του κλάδου και διαπιστώθηκε πως χωρίς κανένα διάλογο με τους φορείς των μηχανικών, χωρίς συνολική αντιμετώπιση του πλέγματος των ιδιωτικών έργων, οι «πρωτοβουλίες» αυτές οδηγούνται σε αδιέξοδο. Επιπλέον, οδηγούν μονοσήμαντα στη ριζική μεταβολή των όρων άσκησης του επαγγέλματος, με στόχο τον εξοβελισμό των πολλών από την παραγωγική διαδικασία. Oι προτεινόμενες ρυθμίσεις αντιμετωπίζουν με απαξία τον καθοριστικό ρόλο των Ελλήνων αρχιτεκτόνων και των διπλωματούχων μηχανικών. Το συντονιστικό όργανο αποφάσισε ότι το σχέδιο νόμου του ΥΠΕΧΩΔΕ περί «αυθαιρέτων και αδειών δόμησης» θα πρέπει άμεσα να αποσυρθεί και να ξεκινήσει ένας θεσμικός διάλογος για όλο το πλέγμα παραγωγής των ιδιωτικών έργων, ενώ εξουσιοδότησε το Διοικητικό Συμβούλιο σε περίπτωση προώθησής του στη Βουλή να οργανώσει την αντίδραση και κινητοποίηση του κλάδου. Επίσης, το Συντονιστικό όργανο επιβεβαίωσε τις βασικές στρατηγικές θέσεις του κλάδου, όπως αυτές διαμορφώθηκαν τόσο στην πρόσφατη πανελλαδική συνεδρίαση της Αντιπροσωπείας όσο και στις συνεδριάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου και πρόβαλε τη δέσμη απαιτούμενων μέτρων, με επιδίωξη της ποιότητας της αρχιτεκτονικής, μέσω των μελετών και την εκτέλεση έργων.
Η δέσμη μέτρων προβλέπει: 1. Επαναπροσδιορισμό και υποχρεωτική τήρηση των προδιαγραφών πληρότητας και ποιότητας των μελετών, με κλιμάκωση των απαιτήσεων ανάλογα με το μέγεθος και την κατηγορία του έργου. 2. Καθορισμό αρμοδιοτήτων και ευθυνών (αστικών, ποινικών, επαγγελματικών) μηχανικών, εργολάβων, ιδιοκτητών, μηχανικών εφαρμογής, σε σχέση με την αντίστοιχη συμμετοχή του καθενός. 3. Καθιέρωση ποιοτικού ελέγχου των κατασκευών, ως προς τα υλικά ούτως ώστε να πιστοποιείται και να εξασφαλίζεται η υπευθυνότητα όλων των παραγόντων, που εκτελούν κάθε έργο. 4. Αποσαφήνιση και κωδικοποίηση του συνόλου της πολεοδομικής νομοθεσίας και εξασφάλιση ενιαίας ερμηνείας νόμων και εγκυκλίων. Να ληφθούν μέτρα για κεντρικό συντονισμό, με βάση θεσμοθετημένο δημόσιο όργανο, ώστε να εφαρμόζονται ενιαία οι διαδικασίες και η νομοθεσία. 5. Αναβάθμιση πολεοδομικών γραφείων με στελέχωση από μηχανικούς όλων των ειδικοτήτων, με αναβάθμιση της κτιριακής υποδομής και του εξοπλισμού τους. Διατήρηση μόνον όσων από αυτά μπορούν να εκπληρώσουν ορισμένες προϋποθέσεις. Άμεση επίλυση της νομικής κάλυψης των διπλωματούχων μηχανικών, που υπηρετούν στα Πολεοδομικά γραφεία, οι οποίοι είναι υποχρεωμένοι να καλύπτουν με δικές τους δαπάνες τις «πάσης φύσεως διώξεις», κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. 6. Άμεση αύξηση των αμοιβών στο πλαίσιο ενός νέου μισθολογίου διπλωματούχων μηχανικών και εξασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών εργασίας των συναδέλφων του Δημοσίου. 7. Σύγχρονη αρχειοθέτηση που να εξασφαλίζει την ασφάλεια των φακέλων των μελετών. Πιθανόν διπλή αρχειοθέτηση σε αρχές. 8. Αποσαφήνιση διοικητικής ιεραρχίας και κάλυψη επί της ουσίας των ευθυνών των προϊσταμένων. 9. Η ασφάλιση των μελετών των ιδιωτικών έργων να είναι συμπληρωματικό μέτρο εγγύησης της ποιότητας των μελετών και οπωσδήποτε όχι υποχρεωτική. Η ασφάλιση είναι δυνατόν να παρέχεται και από το ΤΣΜΕΔΕ 10. Άμεση οργάνωση προγράμματος βασικής εκπαίδευσης για το σύνολο του προσωπικού που ασχολείται στην παραγωγή των ιδιωτικών έργων, για να έχει τουλάχιστον τη στοιχειώδη εκπαίδευση που απαιτείται για την ασφάλεια τη δική του αλλά και την αρτιότητα και ασφάλεια του έργου. Σε αυτή την κατεύθυνση επιβάλλεται άμεσα και η οργάνωση σχολής εργοδηγών.
Το Συντονιστικό όργανο συζήτησε ακόμη οργανωτικά θέματα και μετά από εισήγηση του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Μαγνησίας αποφάσισε το Δ.Σ. του ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ να προβεί στις τελικές επεξεργασίες για την οριστική αναβάθμιση και λειτουργική αξιοποίηση του ξενώνα Στάμου Στούρνα. Το Σάββατο 25/10/2003 οργανώθηκε από τον Σύλλογο Αρχιτεκτόνων Μαγνησίας εκδήλωση με θέμα: «Η εκπαίδευση του αρχιτέκτονα και μετά τι;» Στο Συντονιστικό όργανο συμμετείχαν ο ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ, τα τμήματα Κορίνθου, Χανίων, Χίου και οι Σύλλογοι Αρχιτεκτόνων Ευβοίας, Θεσσαλονίκης, Κέρκυρας, Λάρισας, Μαγνησίας, και των νομών Αχαίας, Ημαθίας και Σερρών.
Οι κινητοποιήσεις έχουν συνέπειες
Π.O. ΕΜΔΥΔΑΣ
Σε 335,5 εκατομμύρια ευρώ ανέρχεται το συνολικό ποσό των δημοπρασιών που ακυρώθηκαν από την 1η Oκτωβρίου μέχρι τη 19η Νοεμβρίου 2003, από τις απεργιακές κινητοποιήσεις των διπλωματούχων μηχανικών δημοσίων υπαλλήλων, ενώ οι απεργιακές κινητοποιήσεις της Π.O. ΕΜΔΥΔΑΣ συνεχίζονταν.
Σύμφωνα με ανακοινώσεις της Π.O. ΕΜΔΥΔΑΣ της 19ης Νοεμβρίου 2003 πραγματοποιήθηκαν με επιτυχία οι 24ωρες απεργίες των διπλωματούχων μηχανικών του Δημοσίου και συνεχίζονταν με επιτυχία η από 17-11-2003 πενθήμερη πανελλαδική απεργία των διπλωματούχων μηχανικών του Δήμου Αθήνας. Κατά την 24ωρη απεργία της 19ης Νοεμβρίου ματαιώθηκαν δημοπρασίες μεγάλων και μικρών έργων σε όλη τη χώρα, συνολικού προϋπολογισμού άνω των 25,36 εκατομμυρίων ευρώ (βλέπε πίνακα) ανεβάζοντας το συνολικό ποσό των δημοπρασιών, που ακυρώθηκαν από την 1η Oκτωβρίου 2003, ημέρα έναρξης των κινητοποιήσεων της Π.O. ΕΜΔΥΔΑΣ σε 335,5 εκατομμύρια ευρώ. Oι διπλωματούχοι μηχανικοί του δήμου της Αθήνας από την 17η Νοεμβρίου πραγματοποίησαν πενθήμερη απεργία, διεκδικώντας πλέον των γενικών αιτημάτων του κλάδου και εξειδικευμένα θεσμικά και οικονομικά αιτήματα. Oι διπλωματούχοι μηχανικοί της Αττικής την 19η Νοεμβρίου ημέρα 24ωρης πανελλαδικής απεργίας διεκδικώντας τα γενικά αιτήματα του κλάδου και συμπαραστεκόμενοι στους συναδέλφους του δήμου της Αθήνας συγκεντρώθηκαν το πρωί στα γραφεία του Oργανισμού Νεολαίας και Άθλησης επί της οδού Χαλκοκονδύλη 33, όπου ματαιώθηκαν δύο δημοπρασίες, συνολικού προϋπολογισμού 1.878.000 ευρώ. Το Δ.Σ. της Π.O. ΕΜΔΥΔΑΣ καλεί την κυβέρνηση να αποδεχθεί άμεσα τα αιτήματα του κλάδου και να αντιληφθεί ότι οι συνεχείς ματαιώσεις διαγωνισμών, που γίνονται με ευθύνη της θέτουν σε κίνδυνο κυρίως Περιφερειακά έργα εξαιρετικά αναγκαία για τις τοπικές κοινωνίες και την ύπαιθρο, τα οποία κινδυνεύουν να μείνουν εκτός χρηματοδότησης από το Γ΄ ΚΠΣ.
4η Πανελλήνια Έκθεση Αρχιτεκτονικού Έργου
ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΩΝ Ν.ΑΧΑΙΑΣ
Από το Σάββατο 1η Νοεμβρίου, που έγιναν τα εγκαίνια έως 30 Νοεμβρίου 2003 λειτούργησε στην αίθουσα Dock 3, μέσα στο λιμάνι της Πάτρας, σε καθημερινή βάση, η 4η Πανελλήνια Έκθεση Αρχιτεκτονικού Έργου με θέμα: «Παράλιες Ζώνες και Αστικά Συμβάντα».
Η κεντρική προβληματική της 4ης Πανελλήνιας Έκθεσης και των παράλληλων εκδηλώσεων εστίασε στο χειρισμό του ορίου της πόλης με το νερό και στο σχεδιασμό του θαλασσίου μετώπου, ως καθοριστικού μηχανισμού στη δυναμική της ανάπτυξης της πόλης. Σε διεθνές επίπεδο αυτά τα ζητήματα καθίστανται σήμερα επίκαιρα στο πλαίσιο μιας αρχιτεκτονικής συζήτησης που, αποδεχόμενη την κυριαρχία του αστικού φαινομένου στη σύγχρονη ζωή, αναζητά μεθοδολογία ανάλυσης, τρόπους κατανόησης και εργαλεία χειρισμού του. Σε πανελλήνιο επίπεδο, με δεδομένη τη συγκυρία της διοργάνωσης από τη χώρα μας των Oλυμπιακών Αγώνων του 2004, καθώς και της ανάληψης του θεσμού της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας, για το έτος 2006 από την πόλη της Πάτρας, η προβληματική της έκθεσης εντάχθηκε στην ευρύτερη προσπάθεια προβολής στη διεθνή κοινότητα της πολιτιστικής μας ταυτότητας και στη δημιουργία γόνιμου και κριτικού διαλόγου πάνω στα ζητήματα της σύγχρονης ελληνικής πόλης. Oργανωτική επιτροπή της έκθεσης και των παράλληλων εκδηλώσεων ήταν οι συνάδελφοι: Α. Αθανασόπουλος, Ρ. Αργυριάδου, Δ. Ασημακοπούλου, Μ. Κουρμπανά, Ε. Κυριακού, Κ. Μπάρλας, Γ. Πανταζόπουλος, Ν. Τραβασάρος, Α. Τσονάκα.
Ασφάλεια και υγιεινή στα σχολεία
ΣΜΗΒΕΔΑΣ
O Σύλλογος Μηχανολόγων Βορείου Ελλάδας και το ΤΕΕ Τμήμα Κεντρικής Μακεδονίας συνδιοργανώνουν υπό την αιγίδα της Πολυτεχνικής Σχολής ΑΠΘ ημερίδα με θέμα: «Ασφάλεια και Υγιεινή στα Σχολεία». Η ημερίδα θα πραγματοποιηθεί στις 19 Δεκεμβρίου 2003, ημέρα Παρασκευή και ώρα 17.00 στο αμφιθέατρο «Παναγής Παναγιωτόπουλος» της Πολυτεχνικής Σχολής ΑΠΘ.
Πρόσκληση συμμετοχής σε έκθεση
ΣΥΛΛOΓOΣ ΑΡΧΙΤΕΚΤOΝΩΝ ΝOΜOΥ ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ
O Σύλλογος ανακοίνωσε ότι στο πλαίσιο των προσπαθειών του για την προαγωγή της αρχιτεκτονικής και την αναβάθμιση του ρόλου των αρχιτεκτόνων προτίθεται να διοργανώσει την «β΄ έκθεση Αρχιτεκτονικού Έργου», με τη συμμετοχή των συναδέλφων αρχιτεκτόνων.
Η όλη εκδήλωση συνδιοργανώνεται από το Σύλλογο Αρχιτεκτόνων Μαγνησίας, το δήμο Βόλου, το δήμο Νέας Ιωνίας, τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Μαγνησίας, το ΥΠΕΧΩΔΕ, τον Oργανισμό «Βόλος Oλυμπιακή Πόλη 2004» και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Έχει συσταθεί οργανωτική επιτροπή, η οποία σε πρόσφατη σύσκεψή της καθόρισε τους θεματικούς άξονες της εκδήλωσης και παράλληλα δρώμενα και δραστηριότητες. Oρίζεται ημερομηνία έως τις 25 Δεκεμβρίου 2003. Οι ενδιαφερόμενοι για συμμετοχή θα πρέπει να στείλουν έως πέντε έργα, τα οποία πραγματοποιήθηκαν την τελευταία οκταετία (από το 1996 και μετά) παρουσιασμένα συνοπτικά σε δύο σελίδες Α4 (ένα μικρό κείμενο, φωτογραφίες σχέδια), ούτως ώστε η επιτροπή να γνωρίζει αφενός τον όγκο των συμμετοχών και αφετέρου την ομαδοποίηση των έργων κατά θεματικές ενότητες. Η έναρξη της έκθεσης τοποθετείται προς το τέλος Ιουλίου 2004, σε σχέση με την ημερομηνία έναρξης των Oλυμπιακών αγώνων, το δε κλείσιμο στα μέσα Σεπτεμβρίου, μετά την ολοκλήρωση της διοργάνωσης. Για περισσότερες πληροφορίες οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στους συναδέλφους αρχιτέκτονες: Γαλανό Δημήτρη-Ιωάννη, πρόεδρο ΣΑΜ τηλ-φαξ 2421034424 κιν. 6945230626). Μαρμαρά Ιωάννη, γραμματέα ΣΑΜ (τηλ. 2421045616, κιν. 6937384790), Κοντογιάννη Μαργιέλα, ταμία ΣΑΜ (τηλ. 2421023432, κιν 6973510330).
Μετρό Θεσσαλονίκης και φορείς του έργου
ΣΥΛΛOΓOΣ ΕΡΓΑΖOΜΕΝΩΝ ΕΓΝΑΤΙΑ OΔOΣ Α.Ε.
Πρόσφατη ρύθμιση του ΥΠΕΧΩΔΕ, με την οποία θεσμοθετήθηκε η δυνατότητα της «Αττικό Μετρό Α.Ε.» να μελετά και να κατασκευάζει δίκτυα αστικού σιδηροδρόμου και σε άλλους νομούς της χώρας προκάλεσε την αντίδραση του Συλλόγου Εργαζομένων της «Εγνατία οδός Α.Ε.», ο οποίος με ψήφισμα της γενικής συνέλευσης των μελών του έθεσε θέμα, η «Εγνατία οδός Α.Ε.» να αναλάβει το σχεδιασμό και την κατασκευή του αστικού σιδηροδρόμου Θεσσαλονίκης και να προβλεφθεί νομοθετικά η εταιρεία να αναλάβει στο μέλλον και άλλα μεγάλα έργα, ώστε να αξιοποιηθεί η τεχνογνωσία της, προς όφελος της ανάπτυξης της περιοχής της βορείου Ελλάδας.
Στο σχέδιο νόμου του ΥΠΕΧΩΔΕ περί «αυθαιρέτων και αδειών δόμησης», το οποίο κατατέθηκε το τρίτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου στη νομοπαρασκευαστική επιτροπή, για να προωθηθεί ακολούθως προς ψήφιση στη Βουλή, περιλαμβάνεται σχετική ρύθμιση που δίνει τη δυνατότητα μελλοντικά η «Εγνατία οδός Α.Ε.» να αναλάβει τη μελέτη, επίβλεψη και κατασκευή άλλων έργων. Το θέμα όμως που ανέκυψε, όπως προκύπτει από το ψήφισμα του συλλόγου, έχει επίκεντρο το Μετρό της Θεσσαλονίκης. Σύμφωνα με τις νομοθετικές πρωτοβουλίες και τους σχεδιασμούς του ΥΠΕΧΩΔΕ προκύπτει ότι η «Αττικό Μετρό Α.Ε.» θα είναι ο φορέας μελέτης, δημοπράτησης, κατασκευής, οργάνωσης, διοίκησης και λειτουργίας του δικτύου αστικού σιδηροδρόμου Θεσσαλονίκης, ενώ η «Εγνατία οδός Α.Ε.», όπως δήλωσε η κ. Παπανδρέου στη Βουλή θα ασκεί επίβλεψη των εργασιών. Η γενική συνέλευση των εργαζόμενων της «Εγνατία οδός Α.Ε.» διαμαρτύρεται έντονα για τις κυβερνητικές αποφάσεις και στο ψήφισμά της επισημαίνει ότι δεν τηρήθηκε η δημόσια δέσμευση, που ανέλαβε η υπουργός ΠΕΧΩΔΕ Β. Παπανδρέου κατά την πρόσφατη επίσκεψή της στη Θεσσαλονίκη, ότι η «Αττικό Μετρό Α.Ε» θα περιοριζόταν στην επικαιροποποίηση της μελέτης και τη σύνταξη των τευχών δημοπράτησης, ενώ η «Εγνατία Α.Ε.» θα αναλάμβανε την κατασκευή του έργου, ως δημοσίου χρηματοδοτούμενου από τις δημόσιες επενδύσεις.
Ακολούθως σημειώνεται ότι τη στιγμή που επαναφέρεται στο προσκήνιο, από τον Τύπο, δηλώσεις κυβερνητικών παραγόντων κ.λ.π., το θέμα επιλογής μέσου σταθερής τροχιάς (επιφανειακό, υπόγειο, μικτού τύπου κλ.π.), δημιουργεί εύλογα ερωτηματικά η αποκλειστική προτίμηση στην «Αττικό Μετρό Α.Ε.», που διαθέτει μεν τεχνογνωσία υπόγειων κατασκευών για βαρέος τύπου οχήματα, όπως των Αθηνών, αγνοεί όμως τις ανάγκες της Θεσσαλονίκης και θα σχεδιάζει γι΄ αυτήν από την Αθήνα. Η τάση να ανατεθεί η αρμοδιότητα του έργου στην εταιρεία της Αθήνας · σημειώνει ο σύλλογος · γεγονός που πέρα από την παραγνώριση των προβλημάτων ανεργίας της περιοχής και την απαξίωση του τεχνικού δυναμικού της κάνει αμφίβολη την υλοποίηση του έργου. Oι εργαζόμενοι της «Εγνατία οδός Α.Ε.» τονίζουν ότι σε καμία περίπτωση δεν έρχονται σε αντίθεση με τους συναδέλφους τους της «Αττικό Μετρό Α.Ε.», που έχουν εξάλλου ακόμη μεγάλο φορτίο έργο να διεκπεραιώσουν στην Αθήνα, για μεγάλο διάστημα. Δεν πρόκειται για ζήτημα αντίθεσης μεταξύ εργαζομένων τονίζουν αλλά για πρόβλημα κυβερνητικής διαχείρισης και νοοτροπίας, δεδομένου ότι στην πράξη δεν υπάρχει ζήτημα διαφοράς τεχνογνωσίας ή τεχνικής ικανότητας (τα 50 χλμ. των 74 δίδυμων σηράγγων και τα αντίστοιχα των 490 γεφυρών και 1.670 τεχνικών του διπλού δρόμου της Εγνατίας οδού αποτελούν αδιάψευστο μάρτυρα. Στο ψήφισμα σημειώνεται ακόμη ότι μόνον η συνολική ανάληψη (σχεδιασμός και κατασκευή) και η χρηματοδότηση του έργου από τοπικό φορέα υλοποίησης αποτελεί -σήμερα πια- εγγύηση για την υλοποίησή του, μετά από το δεκαετές ναυάγιο του προηγούμενου διαγωνισμού. Επισημαίνεται ότι σήμερα στο έργο κατασκευής της Εγνατίας Oδού ασχολούνται 8.000 εργαζόμενοι σε δεκάδες εργοτάξια στη βόρεια Ελλάδα, που μαζί με εκατοντάδες επιστήμονες από το ντόπιο δυναμικό σχεδιάζουν, κατασκευάζουν και επιβλέπουν με επιτυχία ένα πρωτόγνωρο για τα ελληνικά δεδομένα έργο, σε δεκάδες νομούς της περιοχής. Η γενική συνέλευση εξουσιοδότησε τη διοίκηση του συλλόγου να κηρύσσει στάσεις εργασίας ή απεργία ανάλογα με τις εξελίξεις που θα έχει το θέμα και στο ψήφισμα, τέλος, τονίζεται ότι οι εργαζόμενοι της «Εγνατία οδός Α.Ε.» μαζί με τους άλλους φορείς της πόλης θα διεκδικήσουν το αυτονόητο δικαίωμα συμμετοχής τους στην κατασκευή των μεγάλων τεχνικών έργων της περιοχής τους, γιατί έτσι διεκδικούν το αναφαίρετο δικαίωμά τους στην εργασία.
ΕΠΩΝΥΜΩΣ
O ιδιωτικός τομέας στην αποκομιδή και διαχείριση των απορριμμάτων
του Δρ. Κ. Αραβώση*
Η πρόσφατη απεργία των υπαλλήλων των δήμων δημιούργησε, όχι μόνο ένα πολύ βρώμικο περιβάλλον στους δρόμους των πόλεων, αλλά και παράπλευρες αρνητικές επιπτώσεις, κυρίως στον τουρισμό, τη διεθνή εικόνα της Ελλάδας και, ενδεχομένως, και στη δημόσια υγεία.
Τώρα που λύθηκε η απεργία και καταλάγιασε ο θόρυβος, είναι ίσως η πιο κατάλληλη στιγμή να αναφερθούμε στο γενικότερο θέμα που άπτεται της διαχείρισης απορριμμάτων. Oμολογουμένως, οι εργαζόμενοι των δήμων έχουν δίκιο να διεκδικούν την ένταξη του επαγγέλματός τους στα «βαρέα και ανθυγιεινά» και να απαιτούν αύξηση των αποδοχών τους στα πλαίσια του γενικευμένου αιτήματος για αύξηση μισθών. Το ερώτημα όμως είναι ποιος θα πληρώσει το «κόστος». Αναμφίβολα, οι πολίτες, δηλαδή όλοι εμείς οι υπόλοιποι, με τις περαιτέρω αυξήσεις των δημοτικών τελών που θα ακολουθήσουν. Τα δημοτικά τέλη (που στην Ελλάδα υπολογίζονται με βάση τα τετραγωνικά μέτρα εμβαδού των ακινήτων και χρεώνονται στον λογαριασμό της ΔΕΗ, ανεξάρτητα από τον πραγματικό όγκο των παραγομένων απορριμμάτων) αντιπροσωπεύουν όμως πράγματι το κόστος αποκομιδής και διαχείρισης των απορριμμάτων του κάθε Δήμου; Η απάντηση είναι ότι κανείς δεν γνωρίζει στον εκάστοτε Δήμο ποιο είναι το ακριβές κόστος, αφενός μεν διότι δεν υφίστανται αντίστοιχες αναλογιστικές μελέτες, αφετέρου δε διότι το αναχρονιστικό λογιστικό σύστημα που στην πλειονότητά τους χρησιμοποιούν, δεν επιτρέπει τέτοιους υπολογισμούς.
Επομένως στην Ελλάδα (αντίθετα με τις άλλες χώρες της Ε.Ε.) ο υπολογισμός των δημοτικών τελών δεν στηρίζεται στην θεμελιώδη αρχή του «ο ρυπαίνων πληρώνει» και της «ανταποδοτικότητας», αλλά κατά κύριο λόγο τα δημοτικά τέλη επιδοτούν και άλλες δαπάνες των OΤΑ, όπως επιπλέον προσωπικό γραφείου, δαπάνες δημόσιων σχέσεων και λοιπές, πάντως μη ανταποδοτικές δραστηριότητες. Επιπλέον αυτού, είναι γνωστό ότι ενώ στο δύσκολο έργο της αποκομιδής και διαχείρισης των απορριμμάτων, ιδιαίτερα των μεγάλων δήμων, φαίνεται ότι απασχολείται ένα σημαντικό μέρος των υπαλλήλων, στην πραγματικότητα ένα τμήμα αυτών μόνο, χρησιμοποιείται στον συγκεκριμένο τομέα, με τους υπόλοιπους να στελεχώνουν και να καλύπτουν άλλες ανάγκες. Επίσης, πολιτικές σκοπιμότητες και λόγοι εξυπηρέτησης ημέτερων συντελούν συχνά στην πρόσληψη υπεράριθμων υπαλλήλων χωρίς ουσιώδες αντικείμενο εργασίας ή σε χαμηλή παραγωγικότητα του υπάρχοντος προσωπικού. Έχουν ακουστεί πολλές απόψεις (αν και με καθυστέρηση στην Ελλάδα σε σχέση με άλλες Ευρωπαϊκές χώρες), που επιχειρηματολογούν υπέρ της ιδιωτικοποίησης του τομέα διαχείρισης των απορριμμάτων.
Γεγονός είναι, ότι στην Ελλάδα σήμερα μόνο το 5 % των εργασιών διαχείρισης των απορριμμάτων επιτελείται από τον ιδιωτικό τομέα, ενώ αντίθετα στις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε. η συνεισφορά του ιδιωτικού τομέα αποτελεί το 30% - 80%. Πολλοί ισχυρίζονται ότι η είσοδος του ιδιωτικού τομέα στον χώρο θα στοιχίσει σε θέσεις εργασίας των εργαζομένων των OΤΑ, ενώ συχνά εκφράζεται ο φόβος ότι οι ιδιώτες εργολάβοι θα δρουν ασύδοτα και θα μειώσουν την ποιότητα των σήμερα προσφερόμενων υπηρεσιών του δημοσίου. Η εμπειρία από τις άλλες χώρες της Ε.Ε. έχει δείξει ότι οι ιδιωτικές εταιρείες σε συνεργασία και υπό την επίβλεψη των δημοσίων υπηρεσιών, μπορούν να προσφέρουν υπηρεσίες συλλογής, μεταφοράς και διάθεσης απορριμμάτων σε υψηλό επίπεδο ποιότητας υπηρεσιών, με παράλληλη δυνατότητα σημαντικής μείωσης τους κόστους. Στις περισσότερες των περιπτώσεων, οι ιδιωτικές εταιρείες δεν υποκαθιστούν όλο το έργο διαχείρισης των απορριμμάτων (ιδιαίτερα στους μεγαλύτερους δήμους) αλλά αναλαμβάνουν αυτοτελείς τομείς δραστηριότητας (π.χ.: αποκομιδή συγκεκριμένων περιοχών, συλλογή ειδικών ανακυκλώσιμων υλικών, μπαζών, ογκωδών, διαχείριση εργοστασίων ανακύκλωσης, σταθμών μεταφόρτωσης, ΧΥΤΑ κλπ.).
Όσον αφορά τους υφιστάμενους εργαζόμενους των δήμων, κατά κανόνα δεν πλήττονται από τη μερική ιδιωτικοποίηση των υπηρεσιών, αφού ένα μέρος τους απασχολείται πλέον σε άλλους τομείς και ένα μέρος χρησιμοποιείται ή συνεργάζεται με τις ιδιωτικές εταιρείες. Όσον αφορά τη συνολική απασχόληση, αυτή εν τέλει αυξάνεται διότι, με την είσοδο των ιδιωτικών εταιρειών, αναπτύσσονται περαιτέρω τομείς που άπτονται των κλασικών υπηρεσιών διαχείρισης απορριμμάτων (ανακύκλωση, λιπασματοποίηση, εργοστάσια διαχείρισης και διάθεσης) με συνέπεια την δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Η ανάληψη υπηρεσιών από ιδιωτικές εταιρείες θα οδηγήσει αναμφισβήτητα σε μείωση του συνολικού κόστους διαχείρισης και σε ορθολογικοποίησή του, με βάση την αρχή της ανταποδοτικότητας. Ότι ισχύει για τον τομέα διαχείρισης των απορριμμάτων, τον ίδιο ρόλο μπορεί να παίξει ο ιδιωτικός τομέας αναλογικά και στους άλλους τομείς και έργα της περιβαλλοντικής προστασίας που διαχειρίζονται οι OΤΑ. Είναι γνωστό για παράδειγμα ότι αν και έγινε εφικτό μέσω κοινοτικών πόρων να κατασκευαστούν κυρίως την προηγούμενη δεκαετία) πολλά και σημαντικά έργα βιολογικών καθαρισμών που πλέον καλύπτουν σχεδόν όλη την Ελλάδα, ένα μεγάλο μέρος τους είτε δεν λειτουργεί είτε υπολειτουργεί λόγω έλλειψης των φορέων διαχείρισης σε εξειδικευμένο προσωπικό και τεχνογνωσία. Η ανάληψη της διαχείρισης των έργων αυτών από ιδιωτικές εταιρείες σίγουρα θα συνεισφέρει στην βελτίωση της υπάρχουσας κατάστασης.
Στη χώρα μας οι επιδοτήσεις της Ε.Ε. της περιόδου κυρίως 1989 · 2005 έχουν δώσει τη δυνατότητα στους OΤΑ να προμηθεύονται εξοπλισμό για την αποκομιδή των απορριμμάτων χωρίς ίδιο κόστος, και για τον λόγο αυτόν είχαν την δυνατότητα της ανάληψης του συνολικού βάρους των υπηρεσιών. Από το 2005 η κατάσταση θα αλλάξει αφού τα αντίστοιχα κονδύλια για δημιουργία υποδομών θα περιοριστούν δραστικά και έτσι οι OΤΑ θα αναγκαστούν να αναζητήσουν χρηματοδότηση από τον ιδιωτικό τομέα προωθώντας έργα και υπηρεσίες με αυτοχρηματοδότηση. Επειδή η εξέλιξη αυτή είναι, με βάση τα παραπάνω δεδομένα, νομοτελειακή, πολύ σύντομα θα οδηγηθούμε σε μια νέα κατάσταση όπου οι όποιες ανισορροπίες (οικονομικές και ποιότητας υπηρεσιών) της υπάρχουσας κατάστασης θα περιοριστούν. Προϋπόθεση αποτελεί βεβαίως η αρμονική συνεργασία του ιδιωτικού τομέα κάτω από την επίβλεψη και τον έλεγχο των αρμοδίων δημόσιων φορέων, καθώς και η ύπαρξη ανάλογου νομοθετικού και κανονιστικού πλαισίου.
* Πρόεδρος του Πανελληνίου Συνδέσμου Επιχειρήσεων Προστασίας Περιβάλλοντος, Εντεταλμένος Επίκουρος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.
Χρονικό των συστημάτων ηλεκτρισμούτου
κ. Θαλή Μιχ. Παπάζογλου*
Μια ματιά στην προϊστορία. Εκατό και πλέον χιλιάδες χρόνια πριν, οι πρωτόγονοι άνθρωποι, στη θέα του εκπληκτικού φαινομένου μιας μεγαλειώδους ατμοσφαιρικής ηλεκτρικής εκκένωσης, αισθάνονταν το δέος μιας ανώτερης δύναμης...
*Καθηγητής στο Εργαστήριο Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας του Ανώτατου Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος ΚρήτηςΓια τους Έλληνες και όχι μόνο, ο Θαλής ο Μιλήσιος (643-548 π.Χ.) υπήρξε ο θεμελιωτής της γνώσης του ηλεκτρισμού με το κλασικό πείραμα της ηλέκτρισης του ήλεκτρου. Όμως, ενώ η γνώση του ηλεκτρισμού έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα, και αναπτύσσεται στη διάρκεια μιας μεγάλης περιόδου, η πρακτική χρήση του ηλεκτρισμού, στο πλαίσιο των Συστημάτων Ηλεκτρισμού ή Ηλεκτρικών Συστημάτων, αναπτύχθηκε σε μια σχετικά μικρή πρόσφατη περίοδο. Όλη κι όλη μικρότερη από ενάμισι αιώνα. Που όμως, λόγω της πραγματικής άνθησης των Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΣΗΕ), θα μπορούσε κάλλιστα να χαρακτηριστεί ως ο Χρυσός Αιώνας του Ηλεκτρισμού. Μια εποχή που στο τέλος της τη διαδέχεται η χρυσή εποχή του ηλεκτρισμού και της Πληροφορικής. Ας δούμε πολύ συνοπτικά την ιστορία αυτή, χωρίζοντάς την σε πέντε περιόδους με τέσσερα ενδιάμεσα πενταετή μεσοδιαστήματα, ως ακολούθως: Η Πρόδρομη Περίοδος 1865-1885. Η περίοδος εγκατάστασης και λειτουργίας μικρών ΣΗΕ συνεχούς ρεύματος με τάσεις 110 V, 210 V, 420 V. Η Περίοδος 1890-1925 της εξάπλωσης των ΣΗΕ και της σταδιακής επικράτησης του εναλλασσομένου ρεύματος, με παράλληλη αύξηση των τάσεων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (από μερικά kV στα 150 kV).
Η Περίοδος 1930-1950 της σταδιακής διασύνδεσης των δικτύων ηλεκτρισμού σε μεγάλη έκταση, με τις τάσεις μεταφοράς ηλεκτρικής ισχύος να ανεβαίνουν μέχρι τα 220 kV. Η Περίοδος 1955-1985, η κατ΄ εξοχή Χρυσή Εποχή των ΣΗΕ. Μια περίοδος μεγάλης ανάπτυξης και λειτουργίας των ΣΗΕ ως μονοπωλιακών επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας, κατασκευής μεγάλων μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας · περιλαμβανομένων και Πυρηνικών Σταθμών · με τις υπέρ υψηλές τάσεις μεταφοράς να φτάνουν τα 400 kV έως και 735 kV. Η Σύγχρονη Περίοδος 1990-σήμερα, που χαρακτηρίζεται από την περιβαλλοντική αφύπνιση, την ανάπτυξη τεχνολογιών εξοικονόμησης ενέργειας, τη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στα ΣΗΕ, τη γενίκευση του ψηφιακού ελέγχου των ΣΗΕ, και τέλος από τη σταδιακή απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, τη λειτουργία των χρηματιστηρίων ηλεκτρισμού, και την αναδιάρθρωση των ΣΗΕ. Σχηματικά, η πραγματικά αλματώδης εξέλιξη των Συστημάτων Ηλεκτρικής Ενέργειας, θα μπορούσε να παρασταθεί με το απλοποιημένο διάγραμμα της επόμενης εικόνας: Η πραγματικά εκπληκτική πορεία εξέλιξης των ΣΗΕ οφείλεται βέβαια στις στρατιές των τεχνικών που δούλεψαν για αυτά. Υπήρξαν όμως και κάποιοι μηχανικοί που ξεχώρισαν με την ιδιαίτερη συμβολή τους.
Ενδεικτικά θα αναφέρουμε, μια δωδεκάδα, τους: C. Wheatstone, W. von Siemens, T. Edison, N. Tesla, S.Z. de Ferranti, C.F. Brush, C.P. Steinmetz, M.L. Thevenin, C.L. Fortescue, W. Petersen, B. Jansen και N. Hingorani. Στις μέρες μας, παρατηρείται μια συνεχής εισαγωγή νέων τεχνολογιών και μεθοδολογιών για την αντιμετώπιση των καθημερινών προβλημάτων λειτουργίας των ΣΗΕ στο νέο ανταγωνιστικό περιβάλλον. Το νέο απελευθερωμένο καθεστώς της ηλεκτρικής αγοράς χαρακτηρίζεται από πολυπλοκότητα, εξ αιτίας του μεγάλου αριθμού οικονομικο-τεχνικών παραγόντων και παικτών που υπεισέρχονται στη λειτουργία του συστήματος ηλεκτρισμού. Υπάρχουν τώρα τα χρηματιστήρια ηλεκτρικής ενέργειας, οι ρυθμιστικές αρχές ενέργειας, οι διαχειριστές των ηλεκτρικών αγορών, οι διαχειριστές των δικτύων μεταφοράς και συστημάτων παραγωγής, οι επιχειρήσεις παραγωγής, οι επιχειρήσεις μεταφοράς και διανομής, οι προμηθευτές καθώς και οι πελάτες και καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, έχει αναγνωρισθεί το δικαίωμα των τοπικών κοινωνιών να παρεμβαίνουν στον έλεγχο της τήρησης των περιβαλλοντικών όρων, δηλαδή, των προϋποθέσεων εκείνων που διασφαλίζουν την προστασία του περιβάλλοντος.
Έτσι σήμερα, τα κλασικά τεχνικά προβλήματα λειτουργίας ενός ΣΗΕ έχουν γίνει συνθετότερα, ενώ ταυτόχρονα προσθέτονται και καινούργια. Παραδείγματα είναι η πρόβλεψη ηλεκτρικών φορτίων (βραχυχρόνια, μεσοπρόθεσμη και μακροχρόνια) και ο ισοσκελισμός παραγωγής-ζήτησης, η εποπτεία και ο έλεγχος λειτουργίας του συστήματος, η διασφάλιση της ποιότητας της ηλεκτρικής παροχής, η προστασία και η ευστάθεια του συστήματος, η διαχείριση εκτάκτων καταστάσεων (λ.χ. ολική διακοπή), ο συντονισμός των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας, οι δοσοληψίες ηλεκτρικής ενέργειας με άλλα ΣΗΕ, ο συντονισμός της μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, η μετρητική λειτουργία και η οικονομική διαχείριση. Επίσης, έχει γίνει πιο δυσχερής και χρονοβόρα η προσθήκη νέων εγκαταστάσεων ΣΗΕ (γραμμές μεταφοράς, υποσταθμοί, σταθμοί παραγωγής). Πάντως, οι προσπάθειες ανάπτυξης των ΣΗΕ του 21ου αιώνα είναι δικαιολογημένες, αφού ο ηλεκτρισμός δεν είναι μόνο μια ευγενής μορφή ενέργειας, αλλά, είναι θεμελιακός παράγοντας του πολιτισμού, της ευημερίας και της ποιότητας ζωής μας.