Η έκδοση του βιβλίου «ΠΑΛΑΙΑ ΑΝΑΚΤΟΡΑ ΑΘΗΝΩΝ 1836-1986» ξεκίνησε με την προοπτική να γίνει από κοινού από τη Βουλή των Ελλήνων και το Τεχνικό Επιμελητήριο της Ελλάδας. Η εκτύπωση του βιβλίου ολοκληρώθηκε το Δεκέμβριο του 1994. Τελικά το Τ.Ε.Ε. ανέλαβε μόνο του την έκδοση και το βιβλίο κυκλοφόρησε το Μάρτη του 1996.

Το Δεκέμβριο του 1997 το βιβλίο βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών μετά από εισήγηση των Ακαδημαϊκών Μανόλη Χατζηδάκη και Πάγκου Πεσμαζόγλου, Γενικού Γραμματέα της Ακαδημίας εκείνη τη χρονιά.

Οκτώ χρόνια μετά την ολοκλήρωση της έκδοσης του βιβλίου και δεκαέξι από τη συλλογή των τελευταίων στοιχείων της μελέτης, πραγματοποιείται η έκδοση του ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΟΣ με τίτλο «ΠΑΛΑΙΑ ΑΝΑΚΤΟΡΑ ΑΘΗΝΩΝ 1987-2000» επειδή, στο διάστημα αυτό, μετά από διάφορες επεμβάσεις που έγιναν στον περιβάλλοντα χώρο του κτιρίου αλλά και στο ίδιο το κτίριο, προέκυψαν νέα ενδιαφέροντα στοιχεία που την εμπλουτίζουν.

Το Ζ' μέρος του βιβλίου «ΠΑΛΑΙΑ ΑΝΑΚΤΟΡΑ ΑΘΗΝΩΝ 1836-1986» του οποίου συνέχεια αποτελεί αυτή η συμπληρωματική μελέτη, αναφέρεται στη «χρήση του κτιρίου των Παλαιών Ανακτόρων μετά τη διαρρύθμιση του σε μέγαρο Κοι νοβουλίου» και αποτελεί κατά κάποιο τρόπο ένα ημερολόγιο της οικοδομικής κυρίως Ζωής του μετά από αυτή τη διαρρύθμιση και μέχρι το τέλος του 1986. Ένα ημερολόγιο που αναφέρεται στις επεμβάσεις που έγιναν για τη συντήρηση του, τον ευπρεπισμό του και την καλύτερη λειτουργία των υπηρεσιών του, ανάλογα με τις ανάγκες των διαφόρων διοικήσεων που πέρασαν από το κτίριο αυτή την περίοδο.

Η παρούσα μελέτη καλύπτει την περίοδο 1987 - 2000, με αναφορά στα σημαντικότερα έργα που έγιναν στο κτίριο και τον περιβάλλοντα χώρο του αυτό το διάστημα, για τη συντήρηση του και την προσαρμογή του στις απαιτήσεις των αναγκών της σύγχρονης τεχνολογίας και λειτουργίας του Κοινοβουλίου.

Από τα πλέον σημαντικά έργα αυτής της περιόδου είναι η κατασκευή του υπογείου σταθμού αυτοκινήτων κάτω από τον περίβολο του κτιρίου που επέφερε αλλαγές και στην επιφάνεια του, και οι ανασκαφικές εργασίες που πραγματοποιήθηκαν από την Γ' Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων σε αυτό το χώρο, με αφορμή τις εκσκαφές για την κατασκευή του σταθμού, οι οποίες έφεραν στο φως σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα. Η μεταστέγαση του Συμβουλίου της Επικράτειας στο ανακαινισμένο κτίριο του Αρσακείου, στην οδό Πανεπιστημίου, άφησε ελευθερία στην ανάπτυξη των υπηρεσιών του Κοινοβουλίου με κάποιες αλλαγές και στο εσωτερικό του κτιρίου. Επεμβάσεις έγιναν και στο μικρό κτίριο «παλατάκι» που βρίσκεται κοντά στην επί της λεωφόρου Βασ. Σοφίας είσοδο του περιβόλου του Κοινοβουλίου, με αφορμή την εγκατάσταση κλιμακίου της κρατικής τηλεόρασης στο χώρο του. Ασφαλώς αυτή την περίοδο έχουν γίνει και πολλές άλλες εργασίες, εκτός των αναφερομένων σε αυτή τη μελέτη, για τη λειτουργική και αισθητική βελτίωση του κτιρίου και του περιβάλλοντος χώρου του, που όμως δεν θα αναφερθούν, αφού δεν έγινε δυνατό να παρασχεθούν σχετικές πληροφορίες από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Βουλής⁴.

Τα στοιχεία των έργων τα οποία έγιναν την περίοδο 1987 - 2000 στο κτίριο και τον περιβάλλοντα χώρο του, και αναφέρονται στην παρούσα έκδοση, προέρχονται από την άμεση δική μου αντίληψη, τον ημερήσιο Τύπο, τις δημοσιεύσεις στο Ενημερωτικό Δελτίο του Τ.Ε.Ε. αλλά και τα στοιχεία που μου παρασχέθηκαν τόσο από την Γ' ΕΠΚΑ όσο και από το αρχιτεκτονικό Γραφείο του Θύμιου Παπαγιάννη, στους οποίους οφείλω ιδιαίτερες ευχαριστίες.

Ευχαριστίες οφείλω στον ομότιμο καθηγητή του ΕΜΠ και φίλο Διονύση Ζήβα και τη φιλόλογο Αύρα Καρασσά-Δρυμαλίτη που μου συμπαραστάθηκαν με τις πολύτιμες συμβουλές τους σε όλη τη διάρκεια και αυτής της μελέτης.

Επίσης, ευχαριστώ παλιούς φίλους και συναδέλφους που με οποιοδήποτε τρόπο συνέβαλαν στο να τεκμηριωθούν κατά το δυνατόν τα όσα στοιχεία έχω συλλέξει.

Ιδιαίτερα ευχαριστώ τον Πρόεδρο του Τ.Ε.Ε. κ. Κωνσταντίνο Ν. Παναγιωτόπουλο και τη Διοικούσα Επιτροπή του Τ.Ε.Ε. που ανέλαβε την έκδοση της συμπληρωματικής αυτής μελέτης με τίτλο «ΠΑΛΑΙΑ ΑΝΑΚΤΟΡΑ ΑΘΗΝΩΝ 1987-2000» με την οποία ολοκληρώνεται η οικοδομική ιστορία του κτιρίου μέχρι το τέλος του 2000.

Στην παρούσα έκδοση, περιλαμβάνονται επιπλέον τα «Παροράματα» του βιβλίου «ΠΑΛΑΙΑ ΑΝΑΚΤΟΡΑ ΑΘΗΝΩΝ 1836-1986» και το «Ευρετήριο ονομάτων» που δεν είχε γίνει δυνατόν να συμπεριληφθεί στην έκδοση του 1994, συμπληρωμένο τώρα και με τα ονόματα που υπάρχουν σε αυτή την έκδοση.

Κατερίνα Λερενεγή-Βιριράκη